Говори и обраќања
Обраќање во Парламентот на Република Албанија
Четврток, 17 Март 2011


Обраќање на Претседателот на Република Македонија д-р Ѓорге Иванов во Парламентот на Република Албанија.

Почитуван Претседателе на Парламентот г-ѓа Топали,
Почитувани пратеници,
Ценети Екселенции,
Дами и господа,

Голема е честа и задоволството да се обратам пред највисокиот законодавен дом на Република Албанија.

Од денот на мојата инаугурација како Претседател на Република Македонија, развојот и унапредувањето на добрососедските односи со Република Албанија е приоритет кој се наоѓа највисоко во мојата агенда. И тоа со добра причина, бидејќи важноста на овој приоритет е повеќе димензионална. Не само што унапредувањето на добрососедските односи e неопходност сама по себе, туку тоа е основата на другите врвни приоритети, евроатлантските интеграции, регионалната соработка, и конечно, стабилноста и просперитетот на целиот регион.

Едно е јасно, реализацијата на овие приоритети не е еднонасочен процес. Исто така, јасно е дека и Република Албанија ги споделува овие идентични приоритети. Затоа, сакам да искажам посебно задоволство и благодарност до мојот пријател и колега, претседателот Бамир Топи, до Владата и посебно Парламентот на Република Албанија, за интензивната соработка со која заемно придонесуваме за реализацијата на заедничките приоритети.


Почитувани,

Нашите две земји и народи ги поврзуваат многу нешта. Не поврзува минатото, сегашноста но, пред се, иднината. Приоритетите кои ги споделуваме, визијата за заедничка иднина во големото европско и евроатлантско семејство, македонската заедница во Република Албанија и албанската заедница во Република Македонија, се мостовите кои не поврзуваат, но уште повеќе, не поттикнуваат да соработуваме.

Сметам дека можеме да бидеме задоволни од досега сработеното. Задоволен сум од постигнатото ниво на развој на билатералните односи, од соработката на регионален и на мултилатерален план. Односите меѓу Република Македонија и Република Албанија се комплементарни со новиот дух на соработка во регионот на Југоисточна Европа. Тоа е нешто што е многу значајно за нашиот регион. Ме радува што во Република Албанија имаме партнер со кој на соодветен начин можеме да соработуваме во тој нов дух. Ќе ми дадете простор да кажам на што мислам.


Овие два дена имам можност да се сретнам со највисоките официјални претставници, но и граѓаните на Република Албанија. Верувајте, Република Македонија е подготвена и има интерес за продолжување и интензивирање на соработката со Република Албанија на сите нивоа и во сите области.

Заедно чекоревме кон членството во НАТО, пат кој Република Албанија го заврши успешно. Затоа, сакам да знаете дека ние во Република Македонија се радуваме на вашиот успех, бидејќи сме убедени дека тоа е успех и на целиот регион. Вашиот успех е и наш успех. И тоа се однесува за сите наши соседи. Без исклучок. Република Македонија сака со сите свои соседи да влезе во најдиректна соработка, особено имајќи ги предвид предизвиците и можностите на новите времиња.

По членството во НАТО следат евроинтеграциите. Затоа, денес беше потпишана Спогодба меѓу двете Влади за соработка и поддршка на планот на интеграцијата во Европската унија. Со тоа се обврзавме взаемно да си помагаме и да се поддржуваме на патот кон оваа заедничка цел.


Почитувани,

Двете земји, активно учествуваат во сите форми и иницијативи за соработка на регионален план. Со Претседателот Топи, и нашиот пријател и колега, Претседателот Вујановиќ, даваме и личен придонес во регионалната соработка, а со тоа и во регионалната стабилност. Во јули оваа година ќе бидам домаќин на третиот по ред Самит, со кој и помагаме на најмладата држава во Европа, на нашиот сосед, Република Косово, да се вклучи во регионалната соработка. Но, исто така, во Охрид ќе направиме еден чекор понатаму, со што ќе ја зајакнеме и конкретизираме практичната димензија на нашата соработка.

Темите кои се од највисоко значење во нашата билатерална агенда, како што е јакнењето на економската соработка, инфраструктурното и енергетското поврзување, пограничната соработка, соработката во сферата на организираниот криминал, културата и културното наследство, животната средина, туризмот, превенцијата и помош во случај на несреќи и катастрофи, итн, ќе ги ставиме на агендата на оваа квадрилатерална соработка. Верувам дека само со заеднички проекти можеме повеќе да постигнеме во сите овие области.


Дами и господа,

Во време кога нашите две земји се движат кон членство во Европската унија, споделуваме и слични обврски кои опфаќаат темелно спроведување на започнатите реформи. Но, на тој пат ние не се соочуваме само со слични обврски, туку и со слични предизвици.

Сметам дека констелацијата на прашања и предизвици пред кои се исправени Европа и светот, како што е справување со последиците од глобалната економска и финансиска криза, од настаните на Блискиот исток и северна Африка, само ги охрабруваат оние кои се противат или се заморени од проширувањето.

Верувам дека ќе се согласите со мојата констатација дека, кога нема напредок во евроинтеграциите, земјите во регионот наместо да се фокусираат на спроведување реформи, постигнување напредок и подобрување на животниот стандард на граѓаните, се занимаваат со самите себе. Но, исто така, сметам дека ова е вистинскиот момент кога треба да бидеме искрени и самокритични.

Каде е излезот од ваквата состојба?

Ние сме природен дел од европското семејство. Но, оваа припадност кон заедничките вредности, стандарди и придобивки не треба да ја покажуваме само со зборови, туку и со дела.

Луѓето кои добиле мандат од граѓаните треба да се одговорни и треба да излегуваат во пресрет на потребите, барањата и очекувањата на граѓаните. Така ќе си покажеме себе си, но и на Брисел и на европските престолнини, дека сме подготвени. Покажувајќи ја нашата подготвеност, ја зголемуваме нивната одговорност во поглед на проширувањето. Затоа, наместо да им го свртуваме вниманието со работи кои не сакаат да ги видат, треба да им го задржиме вниманието со работи кои ги очекуваат. Верувам дека тоа го можеме, и вие и ние. Верувам дека ќе одговориме на очекувањата.

Дозволете ми на кратко да се задржам на нашата ситуација.
Во нашиот законодавен дом, во декември минатата година ги дадов моите очекувања за оваа година. Реков дека 2011 е година на сериозни одлуки, кои бараат од сите сегменти на македонското општество да се однесуваат одговорно и достоинствено. Одлуки, кои подразбираат продолжување на евроинтеграциите, спроведување на реформите.

За жал, политичката битка се разгоре и не доведе до ситуација во која единствениот излез се предвремените избори. И во оваа ситуација, во сличен дух, сите прашања можат да се решат. Верувам дека сите ќе се однесуваат максимално одговорно, дека ќе ги почитуваат правилата на политичката игра, согласно највисоките меѓународни стандарди и дека последниот збор ќе го имаат граѓаните.

Почитувани,

Во голема мера, состојбите во Република Македонија на политички и економски план се резултат од блокадата од еден наш сосед, земја - членка на НАТО и на Европската унија.


И покрај тоа што блокадата е за едно ирационално прашање, сепак, јас сум оптимист дека може да се дојде до заемно прифатливо решение.

Морам да кажам дека имаме сосема нова и позитивна клима во односите со сите наши соседи, вклучително и со Грција. Честите средби меѓу премиерите на двете земји, како и моите средби со грчкиот премиер Папандреу, позитивно влијаат на довербата, почитувањето и разбирањето. Ова е важен фактор врз кој го темелам мојот оптимизам.

Сакам да знаете дека нам ни е потребно решение поради деблокада на евроинтегративните процеси. Спорот е асиметричен бидејќи нашиот сосед не ги чувствува последиците, но моите сограѓани на својот грб ги чувствуваат веќе дваесет години.

Конструктивни сме, константно учествуваме и се надевам дека со добра волја и конструктивност од другата страна, притоа држејќи се до рамката одредена од Обединетите нации, можно е решение.

Дами и господа,

Дозволете ми да се навратам на кратко на односите со Република Албанија.

Македонците и Албанците долги години живееле како добри соседи, познаници, пријатели. Но, не само тоа. Меѓу нашите два народи постои вековна традиција на препознавање, разбирање и взаемна поддршка, соживот и толеранција.

Малкумина знаат за заедничките планови за создавање на слободни и независни држави. Планови втемелени врз заедничките стремежи за ослободување на Македонија и Албанија од османлискиот јарем кои се преточија во создавање на Македонско – албанската револуционерна лига во 1887 година.

Дозволете да цитирам еден извадок од Прогласот на Македонско – албанската лига од 1887 година, во кој албанските патриоти го изјавуваат следново: „По многу обиди што ги преземаме за да и' помогнеме на нашата татковина Албанија, ние разбравме дека има само едно средство за да се постигне победата. Тоа средство е обединување со нашите блиски Македонци и заедничките акции со нив за ослободување на нашата древна страдалничка татковина. На Македонците што се наоѓаат во бугарското кнежевство и на оние што живеат во Македонија... “

Ваквото чувство било взаемно, за што најдобро зборува и Крушевскиот манифест, во кој македонските востаници ги повикаа своите вечни комшии, пријатели и познаници, во кои се вбројуваат и Албанците, да се вклучат во борбата за ослободување на Македонија.


Почитувани,

Традицијата на добри и блиски односи денес продолжува.

Со Охридскиот рамковен договор, чии одредби станаа дел од Уставот, Македонија ја зајакна, надгради и унапреди вековната традиција на мултиетнички соживот и толеранција. Охридскиот рамковен договор е само легитимација на таа вековна традиција.

Оваа година одбележуваме десет години од потпишувањето на Охридскиот рамковен договор, а јас, како Претседател на Република Македонија сум покровител на настаните со кои ќе се одбележи овој договор.

Една од основните одлики на нашите две држави, како впрочем и на целиот наш регион, е етничката, јазичната и верската разноликост,  испреплетеност и богатство. Богатство кое треба да се негува.

Македонија е препознатлива во европски, но и светски рамки токму поради Охридскиот рамковен договор кој е единствен успешен договор во нашиот регион. Впрочем, убеден сум дека македонскиот модел е моделот на иднината. Затоа, подготвени сме да ги споделиме со сите наши соседи македонските искуства и придобивки.

Затоа, очекувам албанската заедница во Република Македонија да биде нашиот најгласен адвокат и гласноговорник за правата на македонската заедница во Република Албанија.

Почитувани,

Сакам да знаете дека македонскиот народ, вековното пријателство и соживотот со Албанците не го изразува само преку почитта и правата кои албанската заедница ги ужива во Република Македонија.

Република Македонија исто така му подаде рака на Косово, признавајќи ја најмладата држава во Европа, воспоставувајќи при тоа најблиски и  најконструктивни односи по сите прашања. Впрочем, минатата година, токму со Република Косово имавме најголема трговска размена.

И, не само тоа. Република Македонија активно помага и во интегрирањето на Република Косово во регионалните иницијативи. Веќе следната недела ќе бидам домаќин на првата официјална посета на новиот косовски претседател Беџет Пацоли, како уште една потврда на пријателството меѓу граѓаните на Македонија и Косово.


И, во контекст на моето сфаќање на етничките заедници како уште еден мост на поврзување меѓу државите, не се сомневам дека албанскиот народ ќе го цени и почитува ова и на македонската заедница во Република Албанија ќе и овозможи да ги ужива сите права, согласно меѓународните стандарди. Затоа, не се сомневам дека албанскиот народ ќе му овозможи на македонското национално малцинство, кое е официјално признато во Република Албанија, да биде признато на целата територија на државата, а поаѓајќи од вредностите кои ги споделуваме.

Дами и господа,

Не смееме да заборавиме дека моќта на нашиот регион лежи токму во неговата различност, која бара соодветни услови.

Мултиетничноста има потреба од отворен простор. Простор во кој има слобода на движење на луѓе, идеи, капитал и производи. Простор во кој секој со себе ги носи своите права и својот идентитет. Отворен простор во кој секој ќе биде почитуван за тоа што е, без оглед каде живее и каде работи. Како простор на толеранција и славење на различностите. Тоа е исто така дел од мојата визија за Европски мир, Pax Europeana.

Историјата повеќе пати покажа дека нашиот регион опстојувал во мир тогаш кога е дел од отворен простор, бидејќи, во отворениот простор се создаваат услови за градење меѓузависност и соработка. Затворениот простор, од друга страна, ги дели луѓето, народите и државите и создава услови за конфликти. Наспроти тоа, отворениот простор создава потреба за еден пазар, една монета, и една неутрална сила. Верувам дека само Европа може да го отвори просторот на нашиот регион.

Токму затоа, верувам дека сега е време европските лидери да се осврнат на принципите кои ги поставија градителите на Европа. Затоа, токму во моменти на криза, нам во регионот ни е потребно да имаме повеќе, а не помалку Европа. Не постои одржлива алтернатива ниту за регионот, ниту за Македонија освен европските интеграции. Нема поголема движечка сила на нашите општества од Евро - интегративниот процес. Способноста на Европа да влијае врз своето соседство, без притисок, без сила, да ги привлекува и да ги прилагодува соседните држави во своето соѕвездие на демократски и просперитетни држави, е една од најважните мисии на Европа.

Почитувани,

Нашите две земји оваа 2011 година ги очекува пописот на населението. Верувам дека има една исклучително значајна придобивка од оваа важна статистичка операција. Колку подобро и попрецизно се спроведат пописите, толку подобро и попрецизно ќе можеме да го проектираме развојот на економските и стопанските гранки во нашите земји. Развој од кој зависи благосостојбата на нашите граѓани. Притоа, тој попис ќе претставува особена можност и за македонското национално малцинство во Република Албанија, за прв пат да ја изјасни својата национална, верска и јазична припадност.

Дами и господа,

На крај, дозволете ми да завршам со една констатација. Живееме во регион чија големина е во неговата длабока креативност, култура и традиција. Македонската и албанската заедница, заедно со нашите зацртани европски и евроатлантски цели, се најцврстиот мост кој ги поврзува нашите две пријателски земји. Мост, кој треба заедно да го чуваме, одржуваме и зајакнуваме. На тоа не обврзува оваа генерација, но и генерациите кои доаѓаат. На тоа не обврзува нашата заедничка европска и евроатлантска иднина.

Ви благодарам.

Комеморијален собир во сеќавање на холокаустот на Евреите од Македонија
Среда, 09 Март 2011


Говор на Претседателот на Република Македонија д-р Ѓорге Иванов на централниот Комеморијален собир во сеќавање на трагедијата на 7148-те Евреи од Македонија кои во 1943 година беа депортирани и убиени во концентрациониот логор Треблинка.

Почитувани,

Ова се денови кога го одбележуваме Холокаустот на Евреите од Македонија - денови кога пред 68 години дури и Севишниот молчеше. Ова се денови на тага. Денови кога цела Македонија се збогуваше од своите синови и ќерки Евреи.

До неодамна, единствениот гроб на нашите сограѓани, кои веќе ги нема, беа само болните сеќавања. Од утре, Меморијалниот центар на Холокаустот на Евреите од Македонија ќе биде вечен споменик за 7148-те македонски Евреи. Тоа ќе биде траен спомен на она што остана од жртвите, нивната пепел и сеќавањето за оние кои сме ги изгубиле.

Евреите се длабоко вкоренети во македонската земја, историја, традиција и култура уште од најраните времиња. Раселувани од моќните империи, прогонувани од инквизиторите и потиснувани од погромите, многубројни Евреи токму во Македонија го најдоа својот втор дом. И Романиотите и Сефардите и Ашкеназите. Романиотите токму во Стоби, во Македонија ја изградија својата најстара синагога на Балканот. Сефардите, со мелозвучниот ладино, го збогатија културниот, јавниот и економскиот живот во Македонија. Тука и таму имаше и Ашкенази, кои доаѓајќи од север, го најдоа својот дом во Македонија.

Бидете уверени, Евреите во Македонија никогаш не беа, не се, и нема да бидат ниту гости ниту туѓинци. Заедно со своите сограѓани, Евреите беа, се и ќе бидат дел од македонската историја и култура. Во Македонија, од памтивека луѓето со различна вероисповест се уважуваа и толерираа. Во Македонија слободно делуваа познатите еврејски мислители како Тобит, Меир, Де Тудела, Бен Калонимос... Во Македонија Бога (Јахве) го славеа познатите рабини како Шломо бен Абрахам Хакоен и Јосеф Бен Лев, Иструмица Даниел, Ахарон Абајов...

И, само во еден миг, во еден кобен миг, Македонија ги загуби речиси сите деца на Израел.


За време на Втората светска војна, територијата на денешна Република Македонија стана плен на Третиот Рајх и неговите фашистички сојузници.

Во 1941 година највисоките органи на бугарските окупаторски власти донесоа многубројни нехумани закони, прописи и одлуки за регулирање на „еврејското прашање“ кои го следеа духот на озогласените анти-семитски Нирнбершки закони од 1935 година. Полни со омраза, цинизам и анти-семитизам, овие документи всушност ги демаскираат расизмот, нечовечноста и нетолерантноста на окупаторскиот режим.
Но, за жал, тоа беше само вовед во трагедијата која следеше.

На 11 март 1943 година, согласно договорот меѓу нацистичка Германија и фашистичка Бугарија потпишан од Теодор Данекер и Александер Белев од 22 февруари 1943 година, бугарската армија и полиција ги собра речиси сите Евреи од окупирана Македонија. Тие ја немаа среќата на бугарските Евреи, кои под притисок на јавноста беа поштедени од трагичната судбина. Окупаторот ги лиши македонските Евреи од државјанствата, од имотите, од целата сопственост. Но, пред се, ги лиши од надежта. И, ги прати во неповрат.

Вагон по вагон, воз по воз, трите композициите на железницата ги однесоа македонските Евреи. Ги однесоа од нивните домови, нивните маала и градови. Со тоа, однесоа дел од Македонија. Од 22 до 29 март 1943 година, фашистичкиот окупатор ги депортираше македонските Евреи во гасните комори и печките на Треблинка. Таму, нацистите ги задушија, ги убија и пеплосаа. Со тоа убија и дел од Македонија.

По Треблинка, има само молк. Молк, бидејќи не постојат зборови доволно силни да ја опишат и оплачат трагедијата.

По Треблинка, еврејските домови останаа празни. Еврејските маала пусти, без џагорот на децата. Градовите Скопје, Битола и Штип, останаа со длабоки рани бидејќи изгубија дел од себе, од својата душа. А Македонија изгуби витален дел од своето национално, економско и културно ткиво.

Тоа се рани кои никогаш не можат да се залечат. Рани кои засакогаш ќе останат отворени и болни. И тоа, бескрајно болни. Затоа што раните на душата никогаш не зараснуваат.

Фактите ни говорат дека Холокаустот на македонските Евреи претставува најефективно извршување на „последното решение на еврејското прашање“ во светот согласно Ајхмановиот список и монструозните заклучоци од Ванзенската конференција од 20 јануари 1942 година.


7,148-те депортирани Евреи кои завршија зад бодликавата жица на пеколот наречен Треблинка, претставуваа 98% од севкупната еврејска популација на окупирана Македонија. Од нив, дури 50% беа деца.

По Втoрата светска војна, германскиот филозоф Теодор Адорно го постави следново прашање: „Можно ли е воопшто да се пишува поезија, да се создава уметност и литература, по Аушвиц, Бухенвалд, Матхаузен?“.
А јас на тој список ја додавам и Треблинка.

Сакам да знаете дека за сите нас, Холокаустот е трагедија за човештвото. Секој оној, кој во себе ја негува човечноста дадена од Бога, го доживува Холокаустот како трагедија. Бидејќи, Холокаустот не е дело на човекот и на луѓето. Холокаустот е дело на оние што се откажале од Божјото и од човечноста.

Трагедијата на Холокаустот е дотолку поголема за Македонија поради взаемната посветеност и пријателство меѓу Македонците и Евреите, меѓу Република Македонија и Државата Израел. Пријателство кое се темели врз силно препознавање, разбирање и взаемна поддршка.

Малкумина знаат дека оваа година се навршува еден век од македонско-израелските односи, и тоа во време кога ниту Македонија ниту Израел не постоеја како независни држави.

Верувам дека две епизоди и две личности од нашата заедничка историја се посебно значајни во овој контекст.

Во 1896 година се одржа Солунскиот конгрес на Тајната Македонско-Одринска Револуционерна Организација - ТМОРО, чија активност кулминираше на Илинден, 2 август 1903-та година, кога Македонија се дигна на востание за ослободување од отоманскиот јарем. Еден од учесниците на конгресот беше и истакнатиот револуционер Рафаел Камхи, македонски Евреин од Битола, илинденец кој се бореше за македонската слобода.

Пред точно еден век, во јуни 1911 година, Димитар Влахов, македонски револуционер, борец за слобода и пратеник во Отоманското собрание, одржа говор во коj категорично се спротивстави на настојувањата да им се забрани на Евреите да се вратат назад во својата пра-татковина. Подоцна, Димитар Влахов, заедно со македонскиот револуционер Ѓорче Петров, на средбите со Теодор Херцл и Давид Бен-Гурион зборувале за продлабочување на соработката меѓу Македонците и Евреите на нивниот пат кон создавање независни и суверени држави.


Затоа, не смееме никогаш да заборавиме дека, како што Рафаел Камхи беше еден од носителите на идејата за слободна и независна Македонија, така и Димитар Влахов придонесе да остане отворен патот за идното формирање на Државата Израел. Со тоа, Македонија им се оддолжи на Евреите за нивниот вековен придонес.

Во периодот меѓу двете светски војни, многу Евреи од Македонија беа носители на идејата за повторно воспоставување на еврејскиот дом на територијата на нивните исконски корени. Оние кои останаа во Македонија и ја преживеаја монструозноста на Холокаустот, беа дел од Народно ослободителната борба во Македонија. Имињата на генералот Бено Русо, на народниот херој Естреја Овадија - Мара, на првоборците Жамила Коломонос - Цвета, Роза Камхи Русо, на борците Шами Мориц, Виктор Пардо, Аврам Анаф, Ели Фраџи, Јосеф Песо, Мордо Тодолано, Нисим Алба, Арон Ароести, Естреја Леви, Самуел Садикарио, Алберт Касорла, Алберт Русо, и многу други македонски Евреи, засекогаш ќе бидат врежани во нашата меморија.

Со огорченост можам да констатирам дека денес во светот има демагози кои го негираат Холокаустот. Со негирањето и заборавот на Холокаустот, оставаат простор злото да се повтори. Има некои кои го негираат правото на постоење на Државата Израел. Ваквите негатори имаат слични на себе кои го оспоруваат правото на постоење и на други народи и држави. Кој е тој што некому му го негира или признава правото на постоење? Од каде произлегува таа сила? Дали воошто се работи за сила или е пак тоа израз на страв и чувство на длабока нетрпеливост кон поинаквите и различните?

Затоа, сакам јасно да порачам - светот не смее да заборави дека формирањето на Државата Израел, меѓу другото, беше и израз на подготвеноста и решеноста да не се допушти Холокаустот да се повтори. Израел постои, има право да постои и ќе постои.

Незамисливото и понатаму останува возможно. Незамисливото се случуваше пред а и по Холокаустот. И, секој пат, со иста умисла. И секој пат, жртвите беа затечени, вџашени и несвесни за она им се случува. Секој пат, се повторуваше истиот пеколен круг во кој жртвите беа најпрво обвинувани, потоа дехуманизирани и, на крајот, уништувани. Методите се разликуваа, од маршеви на смртта, преку гасни комори, куршуми и мачети, но, целта на ваквите злосторства беше секогаш иста. Независно од тоа дали беа изгладнувани, задушувани или касапени, целта на ваквото злосторство над злосторствата беше секогаш иста - истребување на етнички, расни и религиски групи, цели народи и популации.


За многумина, Холокаустот на Евреите претставува истовремено најсурова и најреална метафора на 20-от век. Метафора на човековото лудило кое води до масовни убиства, злосторство кое се до Рафаел Лемкин немаше ниту име. Стоеше безимено бидејќи никој не веруваше дека е можно. Но, многупати се покажа дека геноцидот како зла сенка го прати човештвото. Дури и денес.

Затоа, на крајот, дозволете ми да се присетам на една голема вистина која ја изрече почитуваниот Ели Визел: „Секогаш мора да одбираме страни. Неутралноста му помага на угнетувачот, никогаш на угнетуваниот. Молкот го охрабрува мачителот, никогаш мачениот.“ Затоа, кога станува збор за човековото достоинство, човековите права и слободи, човештвото никогаш повеќе не смее да стои на страна и да гледа како неговите деца се угнетувани.

Човештвото не смее да дозволи ваквите ужаси од минатото да ја затемнат нашата иднина. Затоа, не смее да се заборави, за да не се повтори. На тоа обврзуваат нашите сограѓани Евреи кои веќе ги нема. На тоа обврзува споменот за милионите кои исчезнаа во пламенот на концентрационите логори. На тоа обврзува човечноста!

Никогаш да не се заборави! Никогаш да не се повтори!

Без помнење, нема иднина. Тоа е пораката што на јазикот Ладино ја донеле Сефардските Евреи во Mакедонија:

SIN MEMORIA, NO AY AVENIR

Шалом, шалом.

Обраќање на Претседателот Иванов на постхумното доделување на Орден за заслуги за Македонија на Тоше Проески
Понеделник, 24 Јануари 2011


Почитувани. Ќе бев среќен, како и сите Вие, ако денес Тоше беше овде и тој лично го примеше овој орден. Но, иако денес не е меѓу нас, тој секаде и секогаш e со нас. Тоше е во нашите мисли и во нашите срца. Неговата музика, неговиот ангелски глас засекогаш ќе одекнува на радиостаниците во Македонија, во нашите домови, клубови и концертни сали. Тој секаде и секогаш e со нас, и затоа, утре ќе го чествуваме неговиот 30-ти роденден. А, родендените се моменти кога го  славиме животот, кога им се радуваме на убавите мигови и се присетуваме на добрите нешта.
Тоше Проески е човекот кој, како Диоген со фенерот, со музика ја бараше хуманоста во луѓето. Тој е човекот кој не поттикна да започнеме со пишување на нови страници од кои потомците  по нас, ќе умеат да ја дознаат вистинската димензија на зборовите: љубов, надеж и верба.
Човечноста на Тоше, неговата искрена верба во доброто е преточена во неговите песни, но и неговата желба да им помага на децата, на луѓето, на помалку среќните. Воден од принципот дека „човек секогаш може да биде похуман од тоа што е“, тој го отвори своето срце за сите нас. Не потсети колку е важно да се сакаме и почитуваме, не подучи како да си помагаме. Со своите многубројни хуманитарни концерти и добротворни настапи тој не задолжи да го продолжиме неговото дело. Свесен за длабоката вистина дека секој човек е одговорен кон себе но и кон другите, Тоше знаеше да каже: „Да се направи лошо е многу лесно, да се направи добро е многу тешко“.
Поголем од животот, Тоше не им подлегна на искушенијата кои со себе ги носи огромната популарност. Напротив, не менувајќи го својот карактер, тој остана она исто скромно, искрено и спонтано момче кое со својот глас уште од првиот настап ја плени публиката. Полн со љубов кон луѓето, Тоше стана идол на младите и симбол за хуманоста. Со својот пример, овој херој на нашето време беше борец за вистинските вредности во животот.
Дарот кој му го даде Бог да шири љубов и разбирање преку музиката, Тоше го искористи за да нé сплоти сите нас, без разлика на кој народ, која вера или генерација им припаѓаме. Омилен меѓу децата, тинејџерите но и возрасните, со своето ведро и насмеано лице Тоше градеше мостови на пријателства. Пееше на македонски, на влашки, на англиски, српски, хрватски, италијански... Од концертните сали и малите екрани до трибините и стадионите, понесуваше таа негова енергија со која го премости јазот меѓу луѓето и народите.
Тоше ја афирмираше Република Македонија и покажа дека таа е храбра и достојна, дека треба да веруваме во неа, да ја сакаме и чуваме и промовираме со достоинство. Со своите несебични заложби Тоше Проески уште еднаш не направи горди на своето минато и решителни за својата иднина.
И покрај огромната стекната популарност и покрај нашите очекувања дека македонската и балканската ѕвезда ќе стане и светска ѕвезда, Тоше никогаш не ги заборави своите македонски корени. „Бев многу горд што сум Македонец, надвор од границите,“ знаеше да каже по настапите во странство. Уверен дека Македонија победува со самото тоа што настапува на меѓународните манифестации, овој искрен патриот гордо и достојно ја претставуваше својата татковина, освојувајќи ја публиката каде и да пее.

Токму затоа, за неговиот искрен и длабок хуманизам, неговите уметнички дострели, неговата обединувачка енергија, денес постхумно му доделуваме „Орден за заслуги за Македонија“.
Орденот е признание за неговите овоземни заслуги, но и израз на нашата љубов и почит кон човекот кој не сакаше сите. Со овој чин, Македонија свечено се обврзува да продолжи да го негува сеќавањето за својот голем син, да ја негува неговата уметност и хуманост со која не збогати. Наш завет е и во иднина да испраќаме хумани пораки до човештвото, да градиме мостови од надеж, како што тоа го чинеше Тоше во срцата на сите кои ја имаа заборавено.
Делата говорат за постоењето, а продолжувањето на делата на Тоше Проески значи и продолжување на неговото постоење. Утре е неговиот роденден и верувам дека доделувањето орден е симболично и најскромно, додека посветеноста кон негувањето на добрата мисла, намера и дело е вистинскиот дар кој можеме да му го дадеме на Тоше. На човекот кој допре најдлабоко во нашите срца посочувајќи на една димензија на човечноста која, за жал, не ретко ја забораваме. Ви благодарам.

Тоше Проески постхумно одликуван со Орден за заслуги за Македонија
Понеделник, 24 Јануари 2011


Поради искрениот и длабок хуманизам, уметничките дострели и обединувалчката енергија, претседателот Ѓорге Иванов  постхумно му додели Орден за заслуги за Македонија на Тоше Проески. Орденот на свеченост во претседателската резиденција го прими внукот на Тоше, Кристијан Ристески.

- Орденот е признание за неговите овоземни заслуги, но и израз на нашата љубов и почит кон човекот кој не сакаше сите. Со овој чин, Македонија свечено се обврзува да продолжи да го негува сеќавањето за својот голем син, да ја негува неговата уметност и хуманост со која не збогати, рече Иванов.

Претседателот истакна дека доделувањето на Орденот е симболичен и најскромен, додека посветеноста кон негувањето на добрата мисла, намера и дело, е вистинскиот дар кој можеме да му го дадеме на Тоше.

- Тоше ја афирмираше Република Македонија и покажа дека таа е храбра и достојна, дека треба да веруваме во неа, да ја сакаме, чуваме и промовираме со достоинство. Со своите несебични заложби Тоше Проески уште еднаш не направи горди на своето минато и решителни за својата иднина, рече Иванов.

На доделувањето на Орденот за заслуги за Македонија на Тоше Проески, присуствуваа поранешниот претседател Киро Глигоров, вицепремиерот задолжен за европски прашања Васко Наумовски, министерката за култура Елизабета Канческа-Милевска, ректорот на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“-Скопје Велимир Стојковски, градоначалникот на општина Крушево, членови на семејството на Проески и претставници од фондaцијаta „Тоше Проески“.

Писмо на 20 годишнината на Редакцијата на влашки јазик при МРТВ
Петок, 21 Јануари 2011


По повод 20 годишнината од формирањето на Редакцијата на влашки јазик во Македонската радио телевизија, Претседателот на Република Македонија д-р Ѓорге Иванов го упати следното писмо со честитки -
Денес со гордост го одбележуваме 20 годишниот јубилеј од постоењето и работењето на Редакцијата на влашки јазик при Македонската радио телевизија. Во текот на изминативе две децении, Редакцијата им овозможи на припадниците на влашката заедница преку малите екрани да го негуваат својот јазик, својата култура, своите традиции и вредности, чувствувајќи ја притоа Македонија како својот вистински дом.
Република Македонија е особено горда на влашката заедница која со својата трудољубивост и богата култура претставува нераскинлив дел од историјата на постоењето на нашата држава. Власите се пример на одговорни и посветени граѓани, успешни во сите полиња на општествениот живот. Од борци за слобода и револуционери, па се до хуманисти и уметници со светска слава.
Водена од аманетот кој на Власите им го остави Константин Белемаче: „Целата радост и светлина во домот, за оној што мајчиниот јазик не го заборава!“, Редакцијата доследно ја остварува својата мисија. Мисија која подразбира негување, промовирање и унапредување на влашкиот јазик како суштинска одлика на еден народ. Македонската телевизија беше и сеуште е единствената национална телевизија во светот која емитува програма на влашки јазик.
Со увереност дека Редакцијата ќе продолжи да ја збогатува влашката, а со тоа и македонската културна матрица со нови содржини, емисии и репортажи, и посакувам уште многу децении исполнети со плодна работа.

Доделување на ,,Орден за залуги за Македонија’’ на Н.Е. д-р Ото фон Хабсбург
Вторник, 18 Јануари 2011


Обраќање на Претседателот на Република Македонија д-р Ѓорге Иванов на свеченоста по повод одликувањето на Н.Е. д-р Ото фон Хабсбург со ,,Орден за заслуги за Македонија’’ за исклучителен придонес во јакнењето на меѓународната положба и углед на Република Македонија и за промоција на европската иднина на земјата со личен ангажман како претседател на Паневропската Унија и член на Европскиот парламент. Во името на Н.Е. д-р Ото фон Хабсбург, Орденот за заслуги за Македонија го прими неговиот син Н.Е. Георг фон Хабсбург, Амбасадор за европски прашања во Владата на Република Унгарија.

Почитувани,

Денес сме собрани да му оддадеме призание на големиот Европеец, на големиот пријател на Македонија, д-р Ото фон Хабсбург.

На конференцијата на Меѓународната Паневропска унија во Охрид во 2007 година, фон Хабсбург изјави: „За пет години ќе имам сто години, и сакам дотогаш Македонија да влезе во Европската унија“. Денес, тој има деведесет и девет години, и неговата желба, за жал, се уште не е исполнета. Македонија се уште не е членка на Европската унија и не ги има отпочнато пристапните преговори за кои е подготвена. Дозволете ми, да ја искористам оваа свечена прилика, да му  посакам многу здравје и уште многу години живот и што поскоро да му се исполни желбата да ја посети Македонија како полноправна членка на Европската унија.


Во духот на неговите славни предци, кои немерливо ја задолжија европската циливизација, Ото фон Хабсбург се стави во служба на идејата за слободна, демократска и просперитетна Европа. Европа обединета во различностите.


По Втората светска војна, Ото фон Хабсбург останува доследен противник на тоталитаризмот. За време на Студената војна, како пратеник во Европскиот парламент и претседател на Интернационалната Паневропска унија, Ото фон Хабсбург го носеше факелот кој им го осветлуваше патот кон слободата на сите оние народи кои се наоѓаа заробени зад железната завеса. Македонија и нејзините граѓани,  се благодарни за посветеноста со која Ото фон Хабсбург, неговото семејство и блиските соработници се посветија на надминување на идеолошката поделба на Европа. По паѓањето на Берлинскиот ѕид, негов основен мотив беше истите да ги внесе во европското семејство на слободни и демократски нации.

Д-р Ото фон Хабсбург е еден од визионерите и архитектите на проширувањето на Европската унија. Воден од темелната идеја на Паневропската унија, единство на сите европски народи во една силна Европа, тој никогаш не ја заборави Македонија, и секогаш и секаде се зазема за таа, како што честопати вели, „мала, но многу заслужна за Европа и притоа стратегиски важна земја.“ „Европа нема да биде целосна без Македонија во неа“, беа зборовите на Ото фон Хабсбург.


Почитувани,

Секогаш кога Македонија се наоѓаше на распаќе, токму Ото фон Хабсбург со својот авторитет ги потсетуваше носителите на одлуки во европските престолнини дека е „европски интерес да се преземе се за да дојде овој народ до мир и да го најде своето место во заедницата на демократските нации.“

Од мугрите на нашата независност, ние се соочивме со меѓународна изолација бидејќи ни беше оспорено правото на сопствено име. Вратите на многу меѓународни организации со години ни беа затворени. Но, тоа не беше случајот со Паневропската унија. Благодарение на д-р Ото фон Хабсбург, Паневропската унија на Македонија беше примена во Меѓународната Паневропска унија за помалку од четири месеци, иако периодот неопходен за полноправно членство е две години. Тој ни ги отвораше вратите и не застапуваше онаму каде не можевме да влеземе. Овој орден е своевидна благодарност и за македонските активисти и поддржувачи на Паневропското движење кои веднаш ја препознаа природната припадност на Република Македонија во ова движење.

Почитувани,

Македонија во д-р Ото фон Хабсбург, гледа голем пријател, докажан и искрен лобист.
Жалам што тој не е во можност и лично да ни се придружи денес, на ова достојно одбележување на неговите заслуги за Република Македонија. Денес ја имаме честа со нас да биде неговиот помлад син Георг Хабсбург-Лотринген од Унгарија, кој е наш голем пријател. Во Австрија не поддржува неговиот постар син Карл, како претседател на Паневропската унија на Австрија. Во Шведскиот парламент, како докажан пријател на нашата земја, интересите на Република Македонија ги брани неговата ќерка Валбурга.

Токму затоа, Македонија е неизмерно благодарна за неуморниот ангажман на д-р Ото фон Хабсбург и воедно горда што го има за искрен пријател и поддржувач. Затоа, во знак на нашата длабока почит кон него лично и кон неговото семејство, имам особена чест да му доделам „Орден за заслуги за Македонија“, кој, во негово име ќе го прими неговиот син Георг.

Ви благодарам.

 
Почеток < Пред 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 Следно > Крај
Страница 53 од 61