Говори и обраќања
Manaki_1
Обраќање на отворањето на Меѓународниот фестивал на филмска камера „Браќа Манаки“
Сабота, 10 Септември 2016

Почитувани вљубеници во филмот,

Пред четврт век, Република Македонија прогласи независност. Со тоа, како држава станавме актер на светската сцена. Од самиот почеток на приказната за македонската независност, се пријавивме на многу аудиции, во многу меѓународни организации. Во едни бевме примени, а во други одбиени. Некаде бевме ставени на листа за чекање, а некаде ни го грешеа дури и името. Се соочивме со речиси сите предизвици со кои може да се соочи една држава. Со победи и падови, со успеси и порази. Кој и да го прочита сценариото за Македонија ќе види дека воопшто не ни беше здодевно во овие 25 години.

Но, има еден аспект од независноста со кој речиси никогаш немавме проблеми. А тоа е полето на филмската уметност. На ова поле имаме импресивно филмско резиме. Во него стои дека тука, во Битола, биле првите филмски сниматели на Балканот. Тука започна првиот и најстар меѓународен филмски фестивал посветен на директорите на фотографијата. Во нашето филмско резиме стои и тоа дека од Македонија произлегле филмски остварувања што освоиле бројни светски награди. Имаме млади претприемачи на дигиталната ера кои се на најавните и одјавните шпици на многу наградувани филмови, па и оскаровци. Затоа, треба да продолжиме да ги промовираме овие наши културни и уметнички вредности кои му даваат боја на сивилото.

Драги пријатели,

Знам дека во публиката има многу филмофили кои со нетрпение го очекуваат почетокот на овој филмски празник. Затоа, затворајќи го ова обраќање, го отворам 37-то издание на фестивалот на филмската камера „Браќа Манаки".

Филмот започнува, почувствувај ја светлината!

Manaki_2

8Sep
Обраќање на свечената академија по повод 8 Септември – Денот на независноста на Република Македонија
Среда, 07 Септември 2016


8sep1Почитувани граѓани на Република Македонија,
Почитувани претставници на законодавната, извршната и судската власт на Република Македонија,
Почитувани претставници на политичките партии и цивилното општество,
Почитувани претставници на дипломатскиот кор, претставници на верските заедници на Република Македонија,
Претставници на медиумите,
Ценети екселенции,
Дами и господа,
Драги пријатели,

Чест ми е, како претседател на Република Македонија, да ви го честитам овој голем празник што се празнува на уште поголем јубилеј – 25 години од независноста на Република Македонија.

Овој голем јубилеј е можност за преиспитување, превреднување и самосогледување. Ова е време кога одново ќе ги прелистаме испишаните страници од нашето минато и од нашата сегашност, но и празните, сè уште неиспишани страници на нашата иднина.

Прелистувајќи ги страниците, ќе видиме дека минатото на Македонија е исполнето со судирот меѓу правдата и моќта, меѓу слободата и ропството. Приказната што започнаа да ја пишуваат нашите преродбеници и учители ја продолжија нашите илинденци. На неа се надоврзаа нашите АСНОМ-ци, а ја заокружија основоположниците на независна и суверена Република Македонија. Ја заокружија и ни ја оставија да го продолжиме делото за Македонија.

Овие 25 години бевме ставени на многу испити. Секоја нова страница е исполнета и со предизвици и со успеси. И со грешки, но и со мудри одлуки. И со задоцнети и преуранети, но и со навремени и одмерени чекори.

Но, читајќи ја нашата историја не смееме да заборавиме дека таа е едно поглавје од големата светска историја.

Пред 25 години во светот живееја пет милијарди луѓе. Денес, планетата ја делиме со над седум милијарди луѓе, со сите нивни потреби, желби и стремежи. И од сите желби и стремежи, еден е посилен и потраен, а тоа е стремежот за слобода и за самоостварување. Стремеж да се биде свој на своето. Од околу 7000 народи што постојат во светот, само 193 се изборија за привилегијата да бидат државотворни и да станат членки на семејството на Обединетите нации. Ние сме еден од нив. И тоа е најголемиот успех, најголемиот триумф во македонската историја.

Но, тој успех се случи кога малкумина во регионот и во Европа очекуваа. Крајот на Студената војна го означи почетокот на пролетта на идентитетите. Додека Европа се интегрираше, нашата поранешна заедничка држава се дезинтегрираше. Велат дека кога Берлинскиот ѕид падна, тој се сруши врз Југославија. И, во последниот момент успеавме мирно, без испукан куршум, да излеземе од федерацијата што се уриваше како кула од карти.

Така станавме дел од поредокот изграден по Втората светска војна. Поредок втемелен врз победата над злото на фашизмот и нацизмот. Но, тој поредок веќе се менуваше.

Сувереност прогласивме во време на десуверенизација кога многу држави беа пренеле дел од суверенитетот на меѓународните организации. Независност прогласивме во свет во кој сите сме сè повеќе поврзани и меѓузависни. Овие 25 години се совпаднаа со големи глобални трансформации и премини. Премин од 20 во 21 век. Од вториот во третиот милениум. Од биполарен во униполарен свет. Но, денес имаме мултиполарен свет во кој новите светски сили се соочуваат со стари предизвици, како што старите светски сили се соочуваат со нови глобални предизвици. Со нова голема преселба на народите, со транснационален тероризам и организиран криминал, со климатски промени, со сè поизразен нерамномерен раст, развој и распределба на глобалните ресурси.

Истовремено, светот ја живее новата епоха на себеспознавање. Сè што некогаш беше научна фантастика, сега се остварува како фантастична наука. Благодарение на новите технологии започна да се развива планетарна свест. Сега секој може да комуницира со секого. За првпат во историјата во реално време знаеме што се случува во најдалечните краишта на светот.

Бевме дел од големи преобразби и процеси што создадоа и големи очекувања кај сите нас. Очекувања дека новата епоха на човештвото ќе ни донесе нешто понапредно, посовршено, повозвишено и нам, тука, во Република Македонија.

Но, сите надежи не се остварија...

Почитувани сограѓани,

За да продолжиме да го пишуваме нашето поглавје, неопходно е да се потсетиме како стигнавме до тука. А најдобриот начин да одиме напред е да се вратиме назад кон суштината на слободата.

25 години сме слободни и независни. Имаме институции кои носат и спроведуваат закони. Но, тоа не е доволно. Законите сами по себе не се доволни за да ја чуваат слободата. Како општество можеме да бидеме вистински слободни само ако слободата ја чуваме во нашите срца, во срцето на Македонија. А тоа срце денес е исполнето со горчина. Горчина поради прекршените завети.

Драги сограѓани,

Минатата година, на ден Илинден, од херојско Крушево зборував за македонските манифести. А манифестите се повик за воспоставување завет меѓу нас. Завет да си веруваме, да се почитуваме и сплотени да ја градиме државата. Завет заедно да го испишуваме македонското поглавје од светската историја. А секој завет е воедно и гаранција меѓу оние кои стапиле во него. И секој завет подразбира заемна одговорност.

Првиот Илинден имаше свој завет. Илинденците се колнеа врз револверот и камата дека животот ќе го положат за слободата на Македонија.

Примерот на илинденците го следеа борците во Народноослободителната и антифашистичка борба кои во 1944-та се изборија за вториот Илинден, за вториот завет, склучен на првото заседание на АСНОМ. Тоа беше завет со кој беа удрени темелите на првата слободна и демократска македонска држава. Но, тој завет беше прекршен од оние чија претстава за Македонија беше создадена за други потреби и за туѓи интереси.

На 8 септември 1991-та, ние го имавме нашиот трет Илинден. Како граѓани гласавме за конституирање на Република Македонија како суверена и самостојна, и како граѓанска и демократска држава. Држава во која ќе се воспостави и ќе се изгради владеењето на правото, ќе се гарантираат човековите права, граѓанските слободи и рамноправноста. Држава што ќе обезбеди мир и соживот меѓу своите граѓани, независно од етничката, верската и јазичната припадност. Држава што ќе обезбеди социјална правда, економска благосостојба и напредок на личниот и заедничкиот живот. На 8 септември 1991-та, пред 25 години, ние, граѓаните стапивме во третиот македонски завет.

Дами и господа,

Читајќи го поглавјето од минатото, ќе забележиме дека првите страници се пишувани со голема брзина, со нечиток ракопис и со многу грешки и пропусти. Тие страници се пишувани во драматичен период, кога оружјето повторно ѕвечкаше на Балканот. Кога времето меѓу молњата и громот се намалуваше, а безбедносната бура се приближуваше.

Многумина беа изненадени од нашата одлука за независност. Некои мислеа дека ќе станеме и ќе останеме фуснота во нечија туѓа историја. Дека поглавјето за Македонија конечно ќе биде завршено и затворено. Но, ние, македонските граѓани решивме сами да го испишеме нашето ново поглавје во историјата. Решивме да бидеме главни носители на нашата македонска приказна.

Прогласувајќи независност, изменивме многу планови. Затоа, станавме исклучок од многу правила.

Моравме да се бориме за меѓународно признавање, воспоставување дипломатски односи, зачленување во меѓународните организации.

Од почетокот на независноста, гледаме како некој постојано да се обидува да го прецрта, да го избрише нашето име. А бришејќи го името Македонија, некој како постојано да се обидува да ни ги оспори сите аспекти на нашиот идентитет. И етничкиот, и јазичниот, и културниот, но и политичкиот, граѓански идентитет.

Додека другите држави освојуваа нови пазари, ние ги браневме нашите основни и неотуѓиви човекови права и слободи, нашето право на самоидентификација и на човечко достоинство. Право да бидеме тоа што сме.

Додека другите напредуваа во своите интеграции, ние моравме да ја докажуваме очигледната вистина за нашето македонско име, за нашиот македонски јазик и за нашиот македонски идентитет. Да докажуваме дека постоиме.

Од првиот ден на независноста се соочивме со бројни парадокси.
Нè нарекуваа закана за безбедноста, иако бевме единствената република што мирно излезе од поранешната заедничка држава.
Нè обвинуваа дека ја крадеме историјата, иако други ни ги крадеа артефактите.
Иако ги исполнивме сите услови за меѓународно признавање и интегрирање, долго време бевме негирани и непризнавани.

Но, не се откажувавме и обесхрабрувавме. Идејата за слобода имаше моќ да го трансформира нашето општество. НАТО нудеше сигурност и безбедност, додека Европската Унија нудеше успех и благосостојба. Затоа постигнавме согласност за нашите врвни стратегиски цели ‒ членство во НАТО и во Европската Унија. Затоа, се залагавме за либерализација на економијата, плурализација на политиката и европеизација на општеството. И бевме непоколебливи во остварувањето на нашите стратегиски цели.

Тоа беше голема преобразба со големи очекувања. Нашата цел беше да ги достигнеме највисоките европски вредности, принципи и критериуми за демократијата, владеењето на правото, човековите права, за пазарна економија. Правејќи значајни чекори на сите полиња, Република Македонија стана позитивен пример и предводник на европската и евроатлантската интеграција на регионот.

Но, и тука се соочивме со предизвици. Колку повеќе се приближувавме до целта, толку повеќе целта ни ја оддалечуваа од нас. Иако ги исполнивме сите критериуми за членство во НАТО и за почеток на преговорите со Европската Унија, бевме блокирани и оставени сами на себе. Нашите стратегиски цели кои на почетокот нè обединуваа, со блокадите почнаа да нè фрустрираат.

Не мина долго време и блокираните процеси и изгубените години предизвикаа длабоки политички кризи. Кризи во кои станавме заложници на горчина, гнев и нетрпеливост кон политичкиот противник. Кризи во кои се поделивме. Дијалогот од државните институции го преселивме во амбасадите на странските држави. Го загубивме чувството за јавна пристојност во јавниот простор. Кризи во кои многу процеси стагнираа и во кои го погазивме заветот што си го дадовме кога прогласивме независност. Завет заедно, сплотени да ја градиме државата. И така, последиците од блокадите станаа причини за нови блокади.

Драги сограѓани,

Многу добро се сеќавам на претходниот јубилеј – на 20-годишнината од независноста. Тогаш сплотени и единствени ѝ се радувавме на независноста.

Но, за разлика од пред пет години, овој јубилеј нè затекна раскарани и поделени, со меѓусебна недоверба и омраза. Оваа година во која кулминираше политичката криза беше можност за општествена катарза, за прочистување на нашето општество од сета неодговорност, нетрпеливост и омраза што се наталожија во изминатиот четврт век. Оваа јубилејна година требаше да биде пресвртница и нов почеток. Но, наместо тоа, продолживме да тонеме сè подлабоко во калта на реваншизмот и меѓусебните обвинувања. Општеството, економијата, медиумите, културата, уметноста, спортот... станаа заложници на политичка криза во која секоја страна ги гледа грешките на противникот, но е слепа за сопствените грешки.

Почитувани сограѓани,

По многу одлагања и неизвесности, на 11 декември треба конечно да се одржат долгоочекуваните предвремени парламентарни избори. На овие избори не е важно само кој ќе освои најмногу гласови и кој ќе владее до наредните избори. Тоа ќе го кажат граѓаните. Многу поважно е како ќе мине предизборниот и изборниот процес. Дали ќе се почитува волјата на граѓаните, не само од победникот, туку и од поразениот. А, најважно од сè е она што ќе следи по изборите, по 11 декември.

Изгубивме многу скапоцено време. Овие избори се шанса да ја завршиме оваа горка страница исполнета со неизвесност и да свртиме нова страница.

Новата влада ќе има голема задача, на повеќе полиња.

Во услови на блокирани европски и евроатлантски интеграции, неопходно е Македонија да направи стратегиско свртување кон внатре. Што значи тоа? Ако Европската Унија нема волја да ги започне преговорите за членство и да ги отвори поглавјата за Македонија, тогаш ние самите треба да си ги отвориме 34-те поглавја, и ние самите треба да си ги исполниме критериумите за членство во Унијата. Неопходно е да ги зацврстуваме институциите, да го реформираме судството, образованието, да ја унапредуваме економијата. На тој начин, ќе ги отстраниме или барем ќе ги минимизираме последиците од блокадите. Затоа, неопходно ни е стратегиско свртување кон внатре. Сами да се менуваме, на подобро.

Но, тоа стратегиско свртување кон внатре е многу подлабоко и посуштинско.

Настапува време за нов израз на највисока согласност околу споделените интереси на сите граѓани на Република Македонија. Согласност меѓу граѓаните и институциите, меѓу граѓаните и нивните избраници и претставници.

По изборите, новата влада, но и сите ние заедно ќе треба напорно да работиме за релаксирање, наместо заострување на односите во општеството. За враќање на културата на дијалог и на компромис во политиката.
Треба да ја градиме Македонија како држава на успешните. Како општество поштедено од политизација и партизација, во кое политичките битки ќе се водат во институциите, а не на улиците.
Општество во кое врвна вредност ќе биде лојалноста кон државата и нејзините институции, а не кон партијата. Лојалност кон сограѓаните, а не кон сопартијците. Општество во кое ќе престанеме да се гледаме низ тесната и ограничувачка призма на партиите и идеологиите, но, ќе се гледаме како сограѓани, сонародници, соседи, луѓе.
Држава со здрава и зрела политичка елита, во кое власта ќе ги прифаќа конструктивните предлози на опозицијата и во кое опозицијата ќе ги поддржува добрите политики на власта.
Медиуми кои ќе го вратат и ќе го чуваат достоинството на новинарската професија и пристојноста во јавниот простор. Медиуми кои ќе бидат совест на општеството.
Судство кое ќе дели правда втемелена врз утврдената вистина.
Училишта и универзитети кои ќе продуцираат кадри подготвени да се натпреваруваат и да победуваат на глобалниот пазар на идеи.
Претприемачи и бизнисмени кои ќе бидат подготвени да водат етички бизнис.
Општество во кое родителите ќе им овозможат безбедна иднина на своите деца, тука, во Македонија. Држава во која ќе се создадат услови за да запре процесот на иселување на младите.
Општество во кое крстот и полумесечината, црквата и џамијата нема да бидат граничници и тврдини за маркирање и бранење на некакви си замислени територии. Бидејќи сите сме луѓе, независно од нашата вера.
Општество во кое, наместо да мрмориме и да озборуваме, наместо да се навредуваме и повредуваме, ќе го правиме она на што нè повикува нашиот голем народен учител Климент Охридски: да се престигнуваме во добрина.

Но, за да го правиме тоа, неопходно ни е да го обновиме заветот.
Како ќе го постигнеме сево ова? Ако се држиме до три принципи.
Прво. Права што се неодвоиви од обврските и должностите.
Второ. Одговорност што е конкретна и лична, а не општа и безлична.
Трето. Култура на почитување и прифаќање на различниот.

Мојот повик не е само до институциите, до партиите, до власта и опозицијата, до цивилното општество и медиумите. Мојот повик е и до секој поединец. До секој Македонец, Албанец, Турчин, Влав, Србин, Ром, Бошњак. До секој христијанин, муслиманин, Евреин и атеист. До секој професор и студент, до секој трговец и земјоделец. До секој работник и пензионер. До секој родител и секое дете. До секој припадник на безбедносните сили. До секој творец, уметник, спортист. До секој граѓанин на Македонија. До секој наш иселеник во светот.

Иднината на Република Македонија зависи од секој еден од нас, од секој еден од вас. Од тоа дали кон вашите права ќе ги придодадете и вашите обврски кон Македонија. Од тоа дали ќе преземете лична одговорност за секој ваш чекор, за секоја ваша животна одлука. Од тоа дали ќе го почитувате и ќе го прифаќате вашиот сосед, со сета негова етничка, религиска, социјална и идеолошка различност, онака како што нè поучуваат врвните и вечни морални начела и вредности.

Драги сограѓани,

Во изминатите 25 години се соочивме со речиси сите предизвици со кои може да се соочи една држава. Негирање и непризнавање. Отворени прашања и затворени граници. Блокади и ембарга. Двојни стандарди и лицемерие. Туѓи пропаганди и внатрешни поделби. Насилство и вооружени конфликти. Рушење безбедносни системи и влегување во туѓи игри. Трагедии и елементарни непогоди. Болна и трауматична транзиција што создаде генерација на пропуштени можности и изневерени очекувања...

Но, многу од страниците на минатото и сегашноста се испишани и со бројни успеси на многу полиња.
Изградивме институции и ја развиваме свеста за државниот интерес.
Имаме сопствена aрмија која ја гарантира нашата безбедност и безбедноста на нашите деца. Армија и полиција кои заедно ја чуваат Македонија и Европа од заканата од илегалната миграција.
Имаме поволна бизнис-клима за странски инвестиции. Градиме нова, динамична и извозно-ориентирана индустрија.
Наместо земја која извезува само суровини, Македонија станува земја која извезува производи и услуги конкурентни на европскиот и светскиот пазар.
Имаме препознатлив модел на соживот и почитување и прифаќање на различноста.
Водиме мирољубива политика и сакаме најдобри можни односи со сите наши соседи.
Стекнавме бројни пријатели и партнери кои нè поддржуваат на нашиот европски и евроатлантски пат.
Се изборивме за визна либерализација што ги отвори можностите за нашите граѓани.
Имаме јасна цел за тоа каде природно припаѓаме и каде ја гледаме нашата иднина.
Кон успесите ги вбројуваме и победите на нашите спортисти. Веењето на македонското знаме и интонирањето на македонската химна по секој добиен натпревар и секој освоен медал.
Производите Made in Macedonia кои се на речиси сите континенти.
Нашите млади претприемачи на дигиталната ера кои се на најавните и одјавните шпици на оскаровците.
Нашите автори чии дела се преведуваат и се читаат на многу јазици.
Нашите млади научници кои се дел од глобалната академска заедница.
На страниците од сегашноста читаме и за солидарноста, хуманоста и помошта што им ја даваме на нашите сограѓани.

Но, ни остануваат уште многу празни, неиспишани страници што ќе ги пополнуваат нашите деца, нашите потомци. Оние кои се родени во независна, суверена и самостојна Република Македонија ќе ги слават наредните 25 години. Ним им припаѓа наредниот голем јубилеј.

Но, нивниот дел од приказната во голема мера зависи од она што ние денес го правиме. Последиците од одлуките што ги носи нашата генерација ќе ги чувствуваат наредните генерации. Затоа, треба да внимаваме што им оставаме во наследство, бидејќи со секое наше натамошно опстојување во поделеност и омраза, ние одземаме од радоста на нашите потомци.

Не смееме да дозволиме горчината на нашата генерација да им ја пренесеме на наредните генерации. Мора да ги подготвиме за иднината. Тие ќе живеат во свет со уште поголемо забрзување, со уште поголема динамика. Свет во кој ќе треба да се вклучуваат во светските процеси, да се натпреваруваат на глобалните пазари. Во такви услови, ним ќе им треба место за потпора, парче земја каде ќе бидат свои на своето, каде ќе можат во секое време да се самооствараат. А тоа парче е Македонија.

Да ги ослободиме од товарот незадоволствата и непријатностите што ги поделија нашите генерации.
Да им овозможиме да се посветат на повозвишени и поблагородни нешта, корисни за Македонија и за регионот. Да се фокусираат на создавањето, а не на рушењето. Да бидат комуникативни, иновативни и креативни.
Да им овозможиме да почувствуваат каква возвишена привилегија и какво достоинство е да се има сопствена држава.
Да им овозможиме да бидат граѓани на светот без притоа да престанат да бидат граѓани на својата татковина – Република Македонија.

Но, за да го направиме тоа, ние мора да си простиме, да се помириме и да се сплотиме околу државните интереси на Република Македонија. Додека не е предоцна. Да си простиме, да се помириме и да се сплотиме за да можеме на идните поколенија да им оставиме држава во која ќе бидат слободни, во која ќе бидат свои на своето. Држава во која со голема радост ќе се чекаат и ќе се прославуваат уште многу јубилеи, уште многу родендени на независноста на Република Македонија.

Среќен ти роденден татковино!
Да живее Република Македонија!

8sep2

Akreditivi_Zbogar_01
Обраќање по повод предавањето на акредитивните писма од Н.Е. Самуел Жбогар шеф на делегацијата на Европската Унија во Република Македонија
Петок, 02 Септември 2016

Ваша Екселенцијо,

Дозволете ми најпрво срдечно да Ве поздравам, да Ви посакам искрено добредојде како шеф на делегацијата на Европската Унија во Република Македонија, и воедно да Ви посакам многу успех во извршувањето на одговорната должност.

Искрено се надевам дека за време на Вашиот мандат дополнително ќе зајакнат и ќе се развијат меѓусебните односи и ќе се продлабочи започнатата активна соработка во сите сфери.‎

Вашето богато дипломатско искуство, убеден сум, ќе даде дополнителен белег на развојот на меѓусебните односи и соработката. Ве уверувам дека во вршењето на Вашата дипломатска должност ќе ја уживате нашата целосна соработка и помош.

Почитуван Амбасадоре,

‎ Членството во Европската Унија за Република Македонија претставува највисока стратешка цел. Toa e изборот на граѓаните на Република Македонија и тој избор ужива широка политичка, етничка и социјална поддршка, и има силна обединувачка моќ во нашето општество. Токму затоа очекувам и се надевам што поскоро да се деблокираат евроинтеграциските процеси. Секое натамошно пролонгирање на овој процес, како и досега, сериозно ќе влијае на темпото на реформите, на нивото на политичка култура во државата и на културата на дијалог и компромиси. Не станува збор за алиби со кое би се оправдале некои внатрешни состојби ‒ напротив, станува збор за реален факт со реални импликации. Постојаното одлагање на почетокот на пристапните преговори се покажа како контрапродуктивно. Во време на сериозни предизвици како за Европа, така и за нашиот регион и за Република Македонија, крајно време е за промена на пристапот, а ние, подготвени сме да го преземеме својот дел од задачата за иднината на Европа и на Европската Унија.

Akreditivi_Zbogar_02Искрено се надевам дека и Унијата и земјите членки од примерот со Македонија ќе извлечат поуки, и дека позитивните примери на паралелно движење во интеграцијата и надминувањето на билатералните разлики, конечно ќе биде применето и во нашиот случај. Верувам дека Унијата, и покрај сите предизвици со кои се соочува, ќе го исправи досегашниот погрешен пристап кон Македонија. Во спротивно, доколку Македонија и по следните избори не добие датум и не ги започне пристапните преговори, прашање на време е кога ќе се соочиме со следна политичка криза. Во таков случај постои реална опасност од опаѓање на довербата и поддршката од граѓаните, кои оправдано пристапниот процес и членството во ЕУ ги гледаат како фактори за подобра и просперитетна иднина.

Екселенцијо,

Блокирањето на евроатлантската интеграција на Македонија е пример за тоа како не треба да се гради безбедноста во регионот. Во актуелниот геополитички контекст особено е важно и почитувањето на меѓународното право и обврски, вклучително и во случајот со Македонија. Времето на предизвици и кризи е и време на можности. Токму затоа, искрено се надевам дека Европската Унија и земјите членки ќе покажат поголемо разбирање за геополитичките предизвици, уважувајќи го меѓународното право преку почитување на пресудата на Меѓународниот суд на правдата во Хаг.

Akreditivi_Zbogar_03Република Македонија исклучително одговорно и со сопствени сили одговори на предизвиците од бегалската и мигрантска криза. Досега повеќепати имам изнесено и повторно ќе нагласам дека не сум задоволен од односот на ЕУ кон Република Македонија во поглед на справувањето со предизвиците кои произлегуваат од актуелната криза со бегалците. Имавме разумни барања, поврзани со безбедносниот аспект на бегалската криза, кои значително ќе придонесеа кон безбедноста во Европа. За жал, нашите барања долго време беа игнорирани. Се надеваме дека ова нема да биде пракса, туку исклучок, затоа што Македонија покажа дека може да биде одговорен партнер на меѓународната заедница.

‎Почитуван Aмбасадоре,

Од друга страна, благодарен сум за севкупната помош која Република Македонија и нејзините граѓани ја имаат добиено во многу сфери. Токму таквата поддршка, вербата во вредностите на Унијата, и вербата во просперитетна иднина се причина за поддршката која Унијата ја ужива од македонските граѓани.

Во тој контекст, остануваме посветени на спроведувањето на сите неопходни реформски процеси и очекуваме Европската Унија, не само декларативно, туку со конкретни чекори да ги охрабри напорите на нашата земја на патот кон нејзината целосна интеграција.

Ваша Екселенцијо,

На крајот, дозволете ми, да ја искористам оваа прилика преку Вас да ги упатам моите најсрдечни поздрави до претседателот на Европскиот совет, г. Доналд Туск, до претседателот на Европската комисија, г. Жан-Клод Јункер и до високиот претставник, Нејзината Екселенција г-ѓа Федерика Могерини, а Вам, лично, уште еднаш да Ви посакам многу успех во извршувањето на одговорната функција.
Akreditivi_Zbogar_04

ordeni1
Обраќање по повод одликувањето на Одделот за гранични работи и миграции и Единицата за обука и поддршка при Министерството за внатрешни работи со Ордени за воени заслуги
Петок, 19 Август 2016

Почитувани припадници на Министерството за внатрешни работи,
Ценети присутни,
Дами и господа,

Денешниов ден и датум ќе остане впишан во историјата на современата македонска држава. На 19 август 2015-та, пред точно една година, донесовме одлука за прогласување на кризна состојба.

Одлуката ја донесовме затоа што се соочивме со еден од најголемите предизвици во последните децении – а тоа е мигрантската и бегалска криза. Бегајќи од зоните на конфликти, анархија и назадување, милиони бегалци и мигранти од Блискиот Исток и Африка среќата ја бараат во Европа.

Оваа криза ја затекна Европската унија неподготвена. Многу европски идеали, принципи, политики и механизми паднаа на нејзиниот тест. Под притисокот на мигрантскиот бран попуштија Фронтекс и Шенген зоната. Се покажа дека кризата не може да се реши само со политички декларации и бирократски процедури, туку мора да се менаџира со помош и поддршка и од страна на безбедносните служби и армиски структури.

Географијата и историјата сакале Македонија да биде дел од Балканскиот мигрантски коридор. Редовно ја посетував јужната граница и многу добро се сеќавам на стравот кај нашите сограѓани од илегалната миграција. Истовремено, бевме свесни дека коридорот што го отворија бегалците, почнаа да го користат не само економските мигранти, туку и криминалните мрежи и терористите.

Соочени со овој голем предизвик, решивме да ја заштитиме територијата и да го контролираме мигрантскиот бран. Бевме првата држава во Европа која не е членка на Европската унија, а која прогласи кризна состојба за закана од илегална миграција, која доаѓа од територија на Унијата.

На почетокот се соочивме со критики. Поради расцепот меѓу фактичката и медиумската реалност некои ни замеруваа што подигнавме заштита ограда и не обвинуваа за нехуман однос кон мигрантите.

На дело покажавме дека како држава правиме се што е во нашата можност за да ги исполниме сите наши меѓународни обврски за хуман третман на мигрантите и бегалците.

Долго време се соочувавме со некооперативност од страна на службите на нашиот јужен сосед. Иако добивме помош и поддршка од повеќе европски држави, се уште чекаме да ја видиме конкретната помош од Европската унија, чија безбедност ја чуваме.

Сето ова се случуваше во период кога, покрај длабока внатрешна политичка криза, се соочувавме и се уште се соочуваме со закани од насилен екстремизам и тероризам.

ordeni2Почитувани припадници на Министерството за внатрешни работи,

Во вакви исклучително сложени геополитички и безбедносни услови, вие, заедно со Армијата на Република Македонија успеавте да одржите отворени, а сепак добро контролирани граници.

Од моментот кога беше прогласена кризна состојба па се до затворањето на Балканската мигрантска рута во март оваа година, граничната полиција, заедно со Армијата успешно го менаџираше процесот на прифаќање, транзит и излез на над 760.000 бегалци и мигранти.

Од затворањето на Балканската рута до денес, над 22.000 мигранти беа спречени во обидот за илегален влез и транзит низ Република Македонија. Благодарение на вашиот деноноќен ангажман, над 80 кривични дела за криумчарење мигранти беа процесуирани. Со тоа се нанесе удар врз организираниот криминал што заработува од трговијата со човечки судбини.

Чувајќи ја границата од заканата од илегална миграција, вие го зачувавте суверенитетот, независноста и територијалниот интегритет на Република Македонија, и ја зацврстивте националната безбедност и сигурност на македонските граѓани. Но, истовремено, имате и многу поголема улога. Чувајќи ја границата, вие ја чувате и портата на Европа.

ordeni3Благодарение на вашиот професионализам, ја стекнавме довербата и почитта на нашите сојузници кои во Македонија почнуваат да гледаат сè позначаен партнер. Тие правилно разбраа дека, помагајќи и на Македонија, си помагаат себеси. А има и зошто. Македонија има јасна, доследна и координирана политика во однос на мигрантската криза. Австрија, Полска, Словачка, Словенија, Србија, Унгарија, Хрватска и Чешка дури пратија и свои полициски сили за да помогнат во справувањето со оваа криза. Ним сме им многу благодарни.

Поради сево ова, како Претседател на Република Македонија и како Врховен командант чест ми со Ордени за воени заслуги да се заблагодарам на Одделот за гранични работи и миграции и на Единицата за обука и поддршка при Министерството за внатрешни работи. Овие Ордени се симболична благодарност од македонските граѓани до нивните бранители кои деноноќно ги чуваат нивните животи, имоти и лична сигурност.

Почитувани припадници на полицијата,

Чувајќи ја границата и чувајќи ја Европа, вие го чувате и меѓународниот углед на Република Македонија. Но, најважно од се, вие заедно со Армијата, го чувате угледот на државата во очите на сопствените граѓани. Ја чувате довербата на македонските граѓани во способноста и капацитетот на институциите да ја заштитат нивната безбедност. А довербата е поважна од се. Бидејќи, довербата во државата ни дава можност да ја планираме иднината на нашите деца, на нашите семејства.

До сега добро се држевте. Но, не смеете да се опуштите. Заканата од илегална миграција е се уште присутна. На повидок е втор, помасовен мигрантски бран од Африка. Се уште постои сериозна закана од насилно отворање на Балканскиот мигрантски коридор. Многубројните терористички напади ги поларизираа европските општества. Шверцерите со човечки судбини не мируваат, туку смислуваат нови начини и бараат нови, алтернативни мигрантски рути за да заработат од трговијата со луѓе.

Затоа, овие ордени за воени заслуги не се само израз на нашата искрена и длабока благодарност, туку и на нашето очекување да продолжите да ги чувате македонските граници уште побудно и поревносно.

Додека ја извршувате оваа одговорна задача, сетете се на следново. Во годината кога навршуваме четврт век од независноста, историјата не става пред голема проверка. Од вашата будност и готовност, од вашата спремност и професионализам зависи колку успешно ќе одговориме на овој тест на историјата. Од вас зависи како идните генерации ќе гледаат на нашата генерација, на вас, чуварите на границите на Македонија.

Ви благодарам.

mvr19082016

rotatorARM
Одбележување на 18 Август – Денот на Армијата на Република Македонија
Четврток, 18 Август 2016


arm1Почитувани припадници на Армијата на Република Македонија,
Почитувани присутни,
Драги сограѓани,

Ми претставува особена чест да ве поздравам и да ви го честитам 18 Август – Денот на Армијата на Република Македонија. Денешниов празник има двојна важност бидејќи го празнуваме во предвечерјето на прославата на четврт век од независноста на нашата татковина.

Но, денес нема да зборувам за почетоците на Армијата во мугрите на независна и суверена Република Македонија. Нема да зборувам ниту за големиот реформски напредок на евроатлантскиот пат. Ниту, пак, за бројните ротации во успешните мировни мисии и за илјадниците признанија и медали од партнерските држави и армии. Нема да зборувам бидејќи севкупното стекнато знаење и искуство беше ставено на тест во текот на изминатата година. А тој голем тест, Армијата на Република Македонија го положи беспрекорно.

Ценети присутни,

Денес, во Европа, храброста е скапа и ретка работа. Македонија покажа дека има храброст да се соочи со заканите. Додека НАТО и ЕУ тешко се справуваа со мигрантската криза и со обезбедување на границите, Република Македонија покажа дека има капацитет да ја менаџира заканата.

Клучна улога во овој потфат имаше и сè уште има Армијата на Република Македонија. Не само што го зачувува суверенитетот, независноста и територијалниот интегритет на државата, туку и ја зацврсти националната безбедност и сигурност на македонските граѓани.

Сè уште ми се свежи сеќавањата на минатогодишното чествување на Денот на Армијата. И добро се сеќавам дека само два дена подоцна донесов одлука за распоредување на Армијата на нашата јужна граница.

Затоа, како претседател на Република Македонија и како врховен командант на вооружените сили донесов одлука за одликување на два баталјона ‒ Баталјонот на воената полиција и Инженерискиот баталјон при Армијата на Република Македонија. Ордените за воени заслуги што ги доделив се израз на симболична благодарност од македонските граѓани до чуварите на нивната безбедност и сигурност. Денес мора да се истакнат предизвиците со кои се соочуваа за време на мигрантската криза.

Како врховен командант горд сум на Инженерискиот баталјон на Армијата, кој за само два дена подигна заштитна ограда во должина од 20 километри. Ќе повторам – 20 километри за само два дена.

Ако овој потфат е израз на храброст, тогаш морам да истакнам дека 20-километарскиот изграден пат за потребите на македонските граѓани и двата моста за граѓаните на Порој се причина повеќе да го вброиме Инженерискиот баталјон меѓу најзаслужните во нашата армија.

По својата заслуга нималку не отстапува ниту Баталјонот на воената полиција. Во изминатава година, припадниците на овој баталјон распоредени на нашата јужна граница во многу прилики ги изложија своите животи на ризик, извршувајќи ја својата уставна задача.

Одликувајќи ја оваа единица не смее да се заборават ниту ескортирањето на конвои и извршувањето на крајно сложени и опасни задачи во обезбедувањето на личности од посебно значење, како во Македонија, така и надвор од неа.

Во изминатите исклучително тешки 12 месеци исполнети со бројни закани и ризици, Армијата успешно спречи над 19.000 илегални преминувања. Армијата, заедно со полицијата, успешно ги спречи обидите на илјадници мигранти насилно да ја урнат заштитната ограда и да ја преплават територијата на нашата држава. Со тоа, Армијата и полицијата го чуваат и Балканскиот мигрантски коридор, а со тоа и самата Европа.

За време на мигрантската криза, 2500-те ангажирани припадници на Армијата постигнаа нешто што поголеми и подобро опремени армии не успеале да го направат. И единствениот ваш мотив беше желбата да се заштити татковината.

Но, мигрантската криза не беше единствената проверка за нашата Армија. Успешно оддолеавме на првиот мигрантски бран, но, за жал, не и на бранот на природната стихија.

arm2Почитувани присутни,

Пред само 10 дена, Република Македонија осамна во жалост. Во поплавата од огромни размери што зафати неколку скопски населби животите ги загубија 22-ца наши сограѓани и тоа од најранливите категории. Меѓу жртвите имаше најмногу жени и деца. Покрај непроценливата загуба на човечките животи, стотици семејства во Стајковци, Синѓелиќ, Ченто, Арачиново и во другите населени места во близина на скопската обиколница претрпеа и големи материјални загуби.

Ден по поплавите истакнав дека ова е време за хуманост и солидарност, време кога мора да ги оставиме на страна дневнополитичките расправии. Ме охрабрува тоа што секојдневно гледаме дека граѓаните и институциите се солидаризираа со луѓето од погодените области. Со донации, опрема, но и со работна сила. И нашите соседи од регионот, нашите пријатели и партнери во Европа покажаа солидарност во акција. Благодарни сме за сета помош што ни ја дадоа во овие тешки денови.

Но, една институција повторно се истакна по својата подготвеност и пожртвуваност, а тоа е Армијата на Република Македонија. Таа истовремено ја чува границата од напливот на илегалната миграција и им помага на сопствените граѓани зафатени во поплавените подрачја.

За посебна почит е да се истакне и следното. Додека траеја поплавите, единиците на Армијата веќе беа распоредени во најзагрозените подрачја на Скопско. За оваа задача, Армијата ангажираше над 2600 свои припадници и над 200 моторни возила. Без навремениот и пожртвуван ангажман на Армијата и жртвите ќе беа побројни и загубите ќе беа поголеми.

Сите знаеме дека ова не е прв пат. Во август минатата година беа поплавени подрачја во Тетово. Неколку месеци претходно, во февруари страдаше Пелагонија. И секаде Армијата помагаше во справувањето со природните непогоди и во санацијата на погодените подрачја. Секогаш и секаде Армијата е подготвена да им помогне на своите граѓани. Бидејќи таа е нивниот чувар.

Истакнувајќи ги овие заслуги, не можам, а да не посочам на еден парадокс што се случува во континуитет. Имено, колку повеќе се зголемуваат предизвиците, колку повеќе Армијата се ангажира, толку повеќе, од година во година, се намалува нејзиниот буџет. Притоа се очекува, со веќе намалениот буџет, Армијата de facto да ги извршува задачите на другите институции, вклучително и во справувањето со последиците од природните и од човекот предизвикани катастрофи.

Во оваа пригода ќе го повторам она што го потенцирам неколку години наназад. Многу е важно да се води сметка за буџетот на Армијата и за животниот стандард на припадниците на Армијата. Бидејќи Армијата ја штити и границата, и сувереноста, и безбедноста и унитарноста на Република Македонија.

Сè уште ги очекуваме ефектите од процесот на модернизација на Армијата. Затоа, барам на Армијата да ѝ се даде она што ѝ припаѓа, и она што ѝ е неопходно за да продолжи да биде штит на нашата независност и сувереност, и столб на нашата безбедност и стабилност.

Ценети присутни,

Се создаде навика при речиси секоја елементарна непогода прво да се ангажира Армијата. Тоа е, секако, израз на доверба дека Армијата успешно ќе ја изврши дадената задача. Како врховен командант можам со гордост да кажам дека Армијата секогаш ја оправдала оваа доверба. Но, што зборува оваа практика за подготвеноста на другите надлежни институции? Постојаниот ангажман на Армијата при елементарните непогоди не е трајно решение. Употребата на Армијата за справување со елементарните непогоди треба да биде исклучок, а не правило. Но, по сè изгледа дека се дозволи исклучокот да стане правило.

Затоа, денес, сакам да упатам повик до надлежните институции од системот за управување со кризи и од системот за заштита и спасување да постапуваат во согласност со своите законски надлежности. Не може да се дозволи целиот товар во справувањето со елементарните непогоди да паѓа врз Армијата и полицијата, кога во исто време имаат распоредени сили за заштита на државната граница. Неодговорно е да се трошат ресурсите на Армијата за да се штедат сопствените ресурси.

Катастрофалните поплави се отрезнувачка опомена. Опомена дека не е доволно само да ги санираме катастрофалните последици. Неопходно е да изградиме култура на отпорност кон ризиците од катастрофи.

По оваа катастрофа во Скопје, ништо не смее да биде како порано. Не смееме да чекаме катастрофата да се случи за да дејствуваме реактивно. Мора да дејствуваме превентивно. Не можеме да си го дозволиме луксузот на пасивност. Неопходна е зголемена институционална соработка меѓу институциите на централно и локално ниво. Неопходна е кохезија меѓу државата, науката и цивилното општество кога се во прашање државните интереси. Мора да се внимава што, каде и како се гради. Неопходно е конечно да се затвори кругот на одговорноста. Бидејќи само така ќе изградиме побезбедна иднина за нашите деца. А таа иднина е сè понеизвесна.

Истовремено, покрај природните, ги чувствуваме и последиците од човечките катастрофи од регионалните конфликти и пропаднатите држави на Блискиот Исток и во Северна Африка. Според информациите со кои располагаме, можен е и втор помасовен мигрантски бран. Тоа значи дека сè уште постои закана за насилно отворање на Балканскиот мигрантски коридор.

Мигрантската криза и финансиската и кредитна криза ги разнишаа темелите на двата столба на Европската Унија – Шенген-зоната и Еврозоната. Сè позачестените терористички напади ја продлабочија безбедносната криза. Вандализмот и насилните акти од екстремни движења ги поларизираат европските општества. Со други зборови, живееме во време на нов светски непоредок.

Во вакви услови, повеќе од неопходно е земјите од регионот меѓусебно да се поддржуваат, наместо меѓусебно да се блокираат. Сепак, во вакви сложени геополитички услови и понатаму сме сведоци на неодговорно блокирање на членството на Македонија во НАТО.

Но, ние не се обесхрабруваме. Не само што ќе ги продолжиме нашите евроатлантски интеграции, туку ќе продолжиме и со мировните мисии. Мисии што ни овозможија да ја потврдиме оперативната способност и интероперабилност на Армијата. Ќе продолжиме да учествуваме во мисијата „Одлучна поддршка" преку која го даваме нашиот конкретен придонес за изградба на безбедносниот систем на Авганистан, и создавање услови за побезбедна иднина на авганистанските граѓани. Но, нема да запреме тука. Армијата има капацитет и обученост за учество и во мировните мисии предводени од Обединетите нации.

Почитувани припадници на Армијата на Република Македонија,

Армијата многупати ја оправда довербата и на партнерите, но, уште поважно, на сопствените граѓани. Затоа, денес им го честитам овој празник на сите. На оние кои илјадници километри од тука го веат знамето на татковината. На сите оние кои ја штитат нашата граница. На сите оние кои им помагаат на граѓаните во поплавените подрачја.

Им честитам на сите припадници на Армијата на Република Македонија, на сите новопоставени старешини, војници и цивилни лица на служба во Армијата. Но, им честитам и на семејствата на припадниците за нивната поткрепа и охрабрување.

Ви честитам и ви благодарам за вашиот професионализам и за дисциплината во извршувањето на одговорната задача, но, пред сè, за вашата солидарност кон граѓаните и лојалност кон татковината.

Нека ни е честит празникот на Армијата, 18 Август!
Да живее Армијата на Република Македонија!
Да живее Република Македонија!

arm3

1
Обраќање на Свечената академија по повод 1100 години од упокојувањето на св. Климент Охридски
Вторник, 09 Август 2016

Почитувани претседатели на академиите на науките и уметностите,
Ценети екселенции,
Дами и господа,

Вечерва ви се обраќам со поделени чувства. Од една страна, како претседател на Република Македонија, моите мисли се со моите сограѓани во поплавените подрачја на Скопје. Со семејствата кои ги загубија своите најблиски, со луѓето кои ги изгубија своите домови. Сочувствувам со семејствата на загинатите, посакувам брзо закрепнување на повредените, и обновување на животот во погодените области.

Од друга страна, должност и чест ми е да ви посакам добредојде во нашата културна и духовна престолнина – Охрид. Град низ кој со векови минувал цивилизацискиот коридор Via Egnatia што ги поврзувал Истокот и Западот. И токму тука, во овој град, пред повеќе од 11 века, на половина пат меѓу стариот и новиот Рим се раѓала и новата словенска европска цивилизација.

Вечерва сме собрани за да му оддадеме достојна почит и внимание на човекот кој имал важна улога во тој историски потфат. Да се потсетиме на најискусниот и најпросветениот ученик на свети Кирил и Методиј, а тоа е нашиот голем народен светител и просветител – Свети Климент Охридски.

Дами и господа,

Кога Климент дошол во оваа област, тој го нашол народот непросветен и духовно незрел. Областа била запуштена и сиромашна. Охрид бил само бледа сенка на древниот и славен Лихнид. Соочен со таквата просветна, духовна, но и материјална беда, Климент „не им давал сон на очите свои, ниту дремка на веѓите свои, а грижата за народот му била храна и задоволство. Тој секогаш поучувал и секогаш распоредувал, поправајќи го незнаењето и доведувајќи го во ред безредието, станувајќи се за сите, според потребата на секого". Овие зборови имаат многу голема тежина. И не само затоа што доаѓаат од перото на охридскиот архиепископ Теофилакт кој бил еден од најучените луѓе на своето време и учител на цареви, туку и поради суштината на неговото тврдење дека Климент за Словените бил она што апостолот Павле бил за првите христијани.

Климент бил првиот оригинален словенски писател, поет и беседник. И токму тука, во Охрид ги пишувал своите слова, поуки и житија. Иако се пишувани на јазик кој штотуку ја добил својата прва азбука ‒ глаголицата, словата на св. Климент ни најмалку не заостануваат од најдобрите примери на старата византиска литература.

Преку Охридската книжевна школа Климент придонел за просветно, духовно и морално издигнување на словенските народи. Климентовите 3500 ученици станале учители на Словенството. Некои од најстарите словенски ракописи се напишани, тука, на бреговите на ова бело езеро, под падините на овој рид, од раката на неговите ученици.

Како проповедник и педагог, Климент кај народот ја утврдил верата и ги развил навиките на срцето. Ги охрабрувал луѓето да се воздржуваат од секаква злоба, гнев, клевета и користољубие и, наместо тоа, да се престигнуваат во добрина, милосрдие и гостопримство.
Солидарноста и хуманоста што деновиве македонските граѓани ја покажуваат кон настраданите од катастрофалните поплави во Скопје се дел од наследството што ни го остави свети Климент. Ме охрабрува тоа што оваа благородна традиција се јавува во клучните моменти, тогаш коа ни е најнеопходна.

2Дами и господа,

Додека ги читав Климентовите слова и поуки, постојано ми се навраќаа три прашања.

Што би рекол св. Климент за нашата генерација, за нашите општества, за нашиот свет?
Во која мера успеавме да го зачуваме неговото богато јазично, просветно, духовно и морално наследство?
И, најважно од сè, дали успеавме неговото наследство да им го пренесеме на младите, како што тој им го пренесувал?

Верувам дека св. Климент би се зачудил што во изминатиов век и половина се водеа жестоки академски и политички борби за негово присвојување и врамување во концептите од 19 и 20 век. Би се зачудил бидејќи тој живееше во свет и век без национални држави и без национални идеологии и идентитети, во свет на империи.

Св. Климент би нè упатил да прочитаме едно од неговите слова во кое се повикува на посланието до Галатјаните во кое апостолот Павле категорично тврди дека верата во Бога ги надминува идентитетските разлики. И дека независно од нашата етничка, јазична, културна, политичка, социјална или родова припадност, сите ние сме повикани да го запазиме златното правило: да постапуваме со другите онака како што сакаме и другите да постапуваат со нас. Особено во време на неволји и потреби, какви што сега имаме во Македонија.

Св. Климент би нè потсетил дека учествувал во мисијата на светите Кирил и Методиј во Моравија; дека бил ракоположен за свештеник во Рим; дека бил учител на словенските народи, но и дека бил почитуван и од византиските црковни великодостојници. И како што неговите физички мошти ги поврзуваат Македонија, Бугарија, Грција и Италија, така и неговото духовно и просветно дело ги поврзува сите словенски народи.

Ценети претседатели на академиите,

Вашето учество на оваа свеченост е израз на свеста дека сите ние кои сме дел од Словенството како јазична заедница сме рамноправни Климентови наследници. И како наследници имаме споделени права, но и должности. Должности да се грижиме за она што ни е оставено, меѓусебно да го споделуваме и да го пренесуваме на идните поколенија. Нешто за што очигледно дека не се трудиме доволно.

Живееме во време на длабоки кризи. Европа се соочува со неразрешената финансиска и кредитна криза, со актуелната мигрантска криза и сè посериозната безбедносна криза.

Но, сите овие кризи произлегуваат од длабоката морална криза во која се наоѓа целото човештво, вклучително и нашите општества. Општества во кои го прегрнавме напредокот, но притоа некритички ја отфрливме традицијата. Се обидовме да ја градиме и да ја развиваме нашата современа цивилизација, сведувајќи ја етиката на ниво на личен избор. Слободите и правата ги одвоивме од должностите и одговорностите. Свети Климент го фалиме, без да го послушаме. Се повикуваме на него, без да видиме на што нè повикува тој нас. Последиците од ова скршнување ги чувствуваме сите ние, а особено нашите млади.

Ценети присутни,

За неполни две години првите деца родени во вториот милениум ќе станат полнолетни. Ќе имаат право на глас во нашите држави. Ќе можат да избираат и да бидат избирани. Тие ќе ја креираат иднината. Но, кои се вредностите според кои тие живеат? Што е она што нив ги дефинира?

Милениумците израснаа во време на консумеризам, морален релативизам и екстремен индивидуализам. Во свет полн со луѓе кои се полни со самите себе, каде што успехот по секоја цена е сè, а карактерот е сведен на прашање на личен избор. Во ера на современи технологии што ни овозможија напредок, но истовремено ни го одзедоа слободното време, а со тоа и можноста за длабоко размислување и промислување.

Климент сигурно би го пофалил нивното одбивање слепо да им веруваат на авторитетите. Тоа е прв услов за критичко размислување. Но, ако слоганот на 60-те години на минатиот век беше: „не верувај му на никој што е постар од 30 години", тогаш мотото на оваа милениумска генерација е: „не верувај му на никој што е постар од тебе самиот". Дали тогаш пораката на Климент до младите би била да не му веруваат премногу на никој или на ништо помладо од 300 години? Со други зборови, да се потпрат на идеи, концепти и модели што го издржале тестот на времето.

Веројатно восхитен од нивната самодоверба, храброст и подготвеност да бидат социјално активни за бројни прашања, Климент Охридски би ги советувал да го канализираат уникатниот потенцијал на нивната генерација за достигнување на трајните вредности, наместо минливите виртуелни илузии.

Драги пријатели,

Ако сите кризи со кои се соочуваат нашите општества произлегуваат од моралната криза, тогаш, неопходно е да се занимаваме со причините, а не само со последиците на духот на времето. Залудно ќе ги третираме симптомите, ако не ги отстраниме причините за болеста на човештвото. А тоа важи и за неодамнешните поплави во Скопје. Не е доволно да ги санираме катастрофалните последици, ако не успееме да изградиме одржлива култура на отпорност кон ризиците од катастрофи.

И тука ќе се соочиме со парадокс. Најдобриот начин за да одиме напред е да се вратиме назад кон суштинските пораки на Климент Охридски. Верувам дека една од неговите пораки е скриена во неговото име – Климент односно Clementia, што значи милост. Милост што ни е укажана како луѓе и милост што треба да им ја укажеме на другите луѓе, на нашите ближни, нашите соседи, па дури и на нашите непријатели.
А тоа ќе го направиме ако се вратиме на неговиот повик. А тоа е повик да си помагаме еден на друг... да стекнеме братољубие, љубов кон бедните, гостопримство, кроткост, воздржување, и во сè што правиме да се престигнуваме во добрина. А во време на неволји и предизвици со кои се соочуваме по катастрофалните поплави, почитувањето на Климентовиот повик ни е повеќе од неопходно.

Само така ќе ги обновиме навиките на срцето што ни се неопходни за да можеме сите заедно да бидеме достојни наследници на нашиот голем учител Климент Охридски.

Ви благодарам.
3

 
Почеток < Пред 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Следно > Крај
Страница 8 од 56