Говори и обраќања
pelince_rotator1
Обраќање на претседателот Иванов по повод 2 Август – Илинден 2016 година
Вторник, 02 Август 2016


ilinden1Почитувани граѓани на Република Македонија,
Почитувани потомци на нашите знајни и незнајни херои кои своите животи ги положија за татковината Македонија,

Денес, на ден Илинден, во годината кога одбележуваме четврт век независност, ви го честитам најголемиот македонски празник. Овој четврт век независност се надоврзува на повеќе од седум децении од АСНОМ и повеќе од еден век од Илинден 1903-та, но и на многувековниот стремеж и борбата за слободна Македонија.

Во овој четврт век се вткаени сите соништа и надежи за слобода, сите херојски подвизи и борби за државност, сите стремежи и потфати за независност и сувереност.

Но, исто така, во овој четврт век се вткаени и сите предизвици и закани, сите поделби и сета нетрпеливост со која се соочувавме од мугрите на македонската борба за слобода.

Драги сограѓани,

По многувековно ропство, на ден Илинден 1903-та, во херојско Крушево, нашите херои го кренаа бајракот на слободата и правдата. Илинденското востание нè стави меѓу народите достојни за слобода. Но, востанието траеше кратко. Битката беше изгубена, но борбата за слобода не престана.

И веднаш по востанието, низ Македонија се чу гласот на пропагандите што нè обесхрабруваше:
Премногу сте мали. Премногу сте слаби. Не можете сами.

Пропагандите го посеаја семето на поделбите и братоубиството. Започна да се придвижува спиралата на одмаздата и реваншизмот.

Балканските војни и Првата светска војна нè затекнаа разединети, раскарани и закрвени. Затоа, како народ бевме поделени.

Ги искусивме најтегобните години од нашата историја. Години исполнети со присилни мобилизации и реквизиции, репресии и прогони, асимилации и денационализации. Бевме втурнати во беда и во сиромаштија. Бевме ограбени речиси од сè, освен од споменот за Илинден. А тој спомен го негувавме од година во година.

Во 1903-та, веднаш по задушувањето на востанието, Востаничкиот штаб истакна дека „ќе го развиеме револуционерното знаме свиткано оваа есен, за да блесне одново во поблагопријатно време. А тоа време е близу".

20 години подоцна, Димо Хаџи Димов одново потсети дека по крвавиот прв Илинден, Македонија ќе доживее втор Илинден.

Во 1941-та, Покраинскиот комитет, на чело со Методи Шаторов-Шарло, ги повика сите чеда на Македонија храбро да го чествуваат денот на Илинденското востание.

Ченто беше еден од организаторите на нелегалните илинденски демонстрации во Прилеп.

Кузман Јосифовски-Питу, пак, порача дека „споменот на Илинден треба повеќе од секојпат да светли пред очите на целиот македонски народ, пред лицето на сите чесни и слободољубиви Македонци, сите што ја сакаат својата земја, да дадат сè од себе за остварување на еден нов, последен и победоносен Илинден..."

ilinden3Од година во година, старите борци и младите револуционери го одржуваа сеќавањето за Илинден. Го одржуваа бидејќи ја познаваа сплотувачката моќ на идејата за слобода. И, бидејќи знаеја дека, за разлика од претходно, ја научивме лекцијата. Втората светска војна ја дочекавме подготвени и во борба влеговме сплотени.

Во прогласот до народот на Македонија од јуни 1943-та, подготвен од Кузман Јосифовски-Питу, се вели: „И покрај сите тешкотии, нашиот народ е сè поединствен и поодлучен во борбата против фашистичките окупатори. Создадени се сите предуслови за полно единство на целиот наш народ околу народноослободителниот фронт... Нашиот народ никогаш немал таков погоден момент како што има денеска, за остварување на својот вековен идеал – слободна Македонија! ".

Тој вековен идеал беше остварен на вториот Илинден.

На првото заседание на АСНОМ беа удрени темелите на првата слободна македонска држава. Држава во која се гарантира слободата и рамноправноста на сите нејзини граѓани, независно од верската, етничката или политичката припадност. Држава во која на секој граѓанин му се гарантира правото на лична сигурност, сопственост и имот. На секој граѓанин му се гарантира слободата на совеста и говорот. Демократска држава во која секој има право да избира и да биде избран.

Од првиот до вториот Илинден, од Крушево 1903-та до АСНОМ 1944-та, како народ ние научивме една скапоцена лекција. А тоа е дека секогаш кога сме поделени, ние сме и поробени. Секогаш кога сме сплотени, ние сме слободни.

Но, таа слобода не успеавме да ја одржиме во нејзината целост. И како што туѓите пропаганди го посеаја семето на поделбите, така црвот на сомнежот почна да го разјадува ткивото на Македонија. По втор пат во нашата историја се чу гласот на пропагандите:

Премногу сте мали. Премногу сте слаби. Не можете сами.

Ченто, Брашнаров, Чучков, Шатев, Полежиновски, Влахов и многу други знајни и незнајни патриоти не подлегнаа на искушението и одбија да го послушаат тој глас. Тие цврсто веруваа дека можеме да бидеме свои на своето. И тоа им се зеде за грев.

Ниту мастилото со кое се потпишаа државотворните одлуки од АСНОМ не се беше исушило, а оние кои веруваа во државотворниот капацитет на македонскиот народ беа тргнати настрана. Оние кои имаа храброст да се спротивстават на едноумието на Комунистичката партија паднаа во немилост. Со тоа одново започна да се придвижува спиралата на одмаздата и реваншизмот.

И така, имавме држава, но без независност. Стекнавме сувереност, но истата ја пренесовме на федерацијата. Бевме спречени да бидеме господари на сопствената судбина. Станавме дел од сложена заедница која внимателно маневрираше во идеолошки поделениот свет. Бевме лишени од многу нешта, но не и од споменот за Илинден.

Половина век подоцна, Железната завеса почна да попушта. Берлинскиот ѕид се сруши. Блоковската поделба заврши. Но, со крајот на Студената војна настапи пролетта на идентитетите и на неостварените идеали за слобода, независност и самостојност. Идеали за самоостварување.

И тогаш, во тие клучни моменти, како и половина век претходно, ние, граѓаните на оваа земја се сетивме на заветите од Илинден и АСНОМ. По третпат во историјата се сплотивме за да бидеме свои на своето.

ilinden4На почетокот, ретко кој не сфаќаше сериозно. Ретко кој веруваше дека ќе имаме храброст да прогласиме независност. И по третпат во нашата историја се чу ехото од пропагандите што нè обесхрабруваа:

Премногу сте мали. Премногу сте слаби. Не можете сами.

Но, ние веќе бевме помудри за два Илиндена, и за две изгубени можности. И немаше да дозволиме да ја повториме грешката.

Од вториот до третиот Илинден, од АСНОМ 1944-та, до 8 септември 1991-та, како народ ние ја научивме втората лекција. А тоа е дека кога се сомневаме во себе ‒ губиме, а кога веруваме во себе ‒ победуваме.

Верувавме и победивме. Гласавме за конституирање на Република Македонија како суверена и самостојна и како граѓанска и демократска држава.

Пред 25 години излеговме од урнатините на една поранешна заедничка држава за да станеме дел од меѓународниот поредок на држави изграден по Втората светска војна. Го напуштивме јатото на неврзаните земји и народи од третиот свет за да го пронајдеме нашето место во првиот, развиен и демократски свет. Но, додека ги правевме првите чекори како независна и суверена држава, не ни сонувавме дека влегуваме во поредок чии темели се напукнати и чии потпорни столбови се разнишани.

Почитувани сограѓани,

Како и пред повеќе од седум децении, така и денес, светот повторно се наоѓа во период на голема трансформација. Расцепот меѓу фактичката и медиумската реалност од ден во ден се продлабочува. Центрифугалните сили на глобализацијата го рушат поредокот создаден по Втората светска војна. Ова е време на длабоки кризи и крвави конфликти, на пропаднати држави и разорени општества. Време на милиони бегалци и мигранти кои се во потрага по среќа. Ова е доба на радикални идеологии кои метастазираат и зафаќаат млади, отфрлени и незадоволни поединци од европските гета.

На европскиот хоризонт се надзира нова реалност. Европската Унија ги избриша внатрешните без да ги утврди и заштити надворешните граници. Првиот мигрантски бран ги еродираше европските институции, механизми и политики. Јазот меѓу заедничките цели на Европската Унија и посебните интереси на државите членки е сè поголем. Со Брегзит, наместо да се обединува и проширува, Унијата полека почна да се фрагментира и намалува.

Во вакви услови, многу нешта не зависат од нас. Геополитичките игри, економските кризи, големите миграциски бранови, тековите на геопрофитот, транснационалните ризици и закани од организиран криминал и тероризам, се само дел од глобалните процеси што влијаат и врз нас.

Но, има нешта кои зависат од самите нас. Секоја држава е онолку суверена колку што ја контролира својата територија. Сфативме дека ако прво сами себеси не си помогнеме, никој друг нема да ни помогне. Затоа, наместо реактивни, решивме да бидеме проактивни. Многумина не очекуваа територијално мала држава како Македонија да биде толку отпорна и цврста пред заканите од илегалната миграција. Сепак, успешно се соочивме со првиот миграциски бран. Покажавме дека имаме армија и полиција што можат да ја чуваат границата.

ilinden7Излегуваме на крај и со безбедносните закани од насилен екстремизам и тероризам. Спречивме масакри и крвопролевања какви што гледаме насекаде во светот. Затоа, повторно сакам да изразам голема благодарност на нашите безбедносни сили и служби за нивниот професионализам и посветеност. Тие деноноќно ја чуваат нашата безбедност и безбедноста на нашите деца.

Но, бурата само што започна. Регионалните кризи и конфликти на Блискиот Исток и во Северна Африка ги зголемија ризиците за загрозување на безбедноста на Република Македонија. Сè уште постои висок ризик од заканата од странски терористички борци. Вториот мигрантски бран е на повидок.

Речиси секојдневните терористички напади во Европа и во светот се новата реалност. Како држава, ние мора да се навикнеме да живееме и да функционираме во таква реалност. Во вакви сложени услови, повеќе од кога било порано сите ние мора да бидеме сплотени и единствени. Но, дали сме?

Се вели дека најдобар начин да се разбере карактерот на една нација е да се знае која е нејзината најголема вредност. Што е тоа што таа нација најмногу сака? Дали е тоа слободата, или правдата, или честа, или богатството? Дали се тоа материјалните или духовните вредности? Дали е тоа минатото, сегашноста или иднината? Во овие изминати 25 години се покажа дека ние како нација најмногу го сакаме она што го немаме. И затоа го запоставуваме она што го имаме, а тоа е државата.

Во време кога во светот немавме многу пријатели и сојузници, требаше сами да си бидеме најверните пријатели и најлојалните сојузници. Но, духот на реваншизмот не мируваше. Многу бргу се отворија старите рани и се фрли сенка врз независноста.

Драги сограѓани,

Новите комуникациски технологии ни овозможија да бидеме првата генерација Македонци која може да пребива во она што Блаже Конески го нарече нашата единствена комплетна татковина. А тоа е македонскиот јазик. За првпат во историјата во реално време можеме да комуницираме со сите наши сонародници во светот на нашиот македонски јазик. Но, со какви зборови ја исполнивме таа наша татковина? Цинизмот е сеприсутен. Наместо да се издигнуваме, ние со зборовите се понижуваме. Станавме политички поларизирано општество, запоставувајќи ја политичката култура. Станавме заложници на омразата кон другиот.

Иако 25 години сме независни, изгледаме како зависници од туѓи интереси и планови.

Затоа, прашањето не е како Македонија успеа да биде независна. За таа независност се бореле и се избориле нашите предци. Вистинското прашање е: како Македонија успеа да остане независна во услови на длабоки политички и идеолошки поделби. Во услови кога противникот го омаловажуваме, деградираме, дехуманизираме, наместо, да го почитуваме неговото право на различно мислење и истото да го побиеме со аргументи. Едно семејство не може да функционира без дијалог, почитување, компромис и единство. А како што Македонија е нашиот заеднички дом, така и ние, независно од етничките, верските и политичките разлики сме едно семејство.

ilinden6Почитувани сограѓани,

Како што во 1941-та се сплотивме за да се избориме за слобода и државност, како што во 1991-та се сплотивме за да прогласиме независност и сувереност, така и денес, треба да се сплотиме за да ја зачуваме слободата и државноста, независноста и сувереноста на Република Македонија. Денес, повеќе од кога и да е порано, потребен ни е процес на национално помирување!

Но, како ќе се помириме? Има само еден начин. А тоа е со жртва.
Борците во 1941-та беа подготвени да ги жртвуваат своите животи за слободата и за државноста на Македонија.

Македонските граѓани во 1991-та беа подготвени да го жртвуваат сигурниот, но зависен живот во федерација за да ја искусат слободата и независноста во неизвесниот меѓународен поредок.

Така, и денес, кога одбележуваме четврт век независност, мора да дадеме жртва за да се помириме, да се сплотиме и да опстанеме во овој анархичен свет.

Но, која е жртвата на оваа наша генерација?

Драги сограѓани,

25 години сме слободни и независни. Имаме избори на кои граѓаните ги избираат своите претставници во институциите на државата. Имаме институции кои носат и спроведуваат закони. Но, тоа не е доволно. За нас важи една стара мудрост што вели дека духот на слободата не живее само во законите и во институциите. Слободата, пред сè, треба да пребива во срцата на луѓето.

И ниту еден закон, и ниту една институција или политика не може да ја одржи слободата на Македонија, ако таа слобода прво не пребива во срцата на македонските граѓани. И сè додека слободата пребива во нас, ние ќе бидеме слободни граѓани во слободна држава.

Но, слободата не може да опстане без поредок. И тука не се мисли само на уставниот и правен поредок, туку на нешто многу подлабоко и посуштинско. Историјата покажала дека единствениот поредок што е соодветен на слободата е воздржаноста.

Но, токму воздржаноста е најранлива тогаш кога имаме слобода. Зошто? Бидејќи, кога сме слободни мислиме дека сè ни е дозволено и дека можеме да правиме сè што ќе посакаме. Дека имаме права без одговорности.

Но, каква е таа жртва на која ве повикувам? За каква воздржаност ви зборувам?

По долго време и исцрпувачки преговори, постигнат е договор за надминување на политичката криза. Со помош на меѓународните посредници, лидерите на политичките партии се договорија за предвремени парламентарни избори. Го поздравувам овој договор што македонските граѓани го дочекаа со оддишка.

Но, сега доаѓа потешкиот дел. А тоа е да се исполни договореното и да се одржи дадениот збор. Токму сега е време за воздржаност и за одговорност, од што зависи не само разврската на кризата, туку и иднината на Македонија.

Ги повикувам политичките партии да се воздржат од непризнавање на волјата на граѓаните тогаш кога ќе изгубат избори, но и од игнорирање на неистомислениците тогаш кога ќе добијат на избори.

Медиумите да се воздржуваат од ширење паника, страв и штетен сензационализам. Новинарите мора да бидат чувари на вистината и да бидат совест на општеството.

Цивилното општество и интелектуалците да се воздржат од отровен цинизам, од демонизирање на оние со кои не се согласуваат.

Ги повикувам нашите европски и евроатлантски партнери да не ги користат последиците од блокадите како причина за нови блокади. Како што блокираната европска и евроатлантска иднина придонесе да се блокираат политичките процеси во Македонија, така деблокадата на интеграциите ќе ја врати стабилноста. Само со заземање на заслуженото место во НАТО и почетокот на преговорите за членство во Европската Унија, македонските политички елити ќе ја научат културата на дијалог и компромис.

Почитувани учесници во политичките процеси,

Како што за иднина ни треба единство, така за единство ни е потребно помирување. А до помирување можеме да дојдеме само со жртва.

Денес, на ден Илинден, во името на нашите херои од минатото, но и нашите деца, кои се херои на иднината, ве повикувам да ги жртвуваме личните заради општите интереси, теснопартиските заради државните интереси. Да изградиме култура на дијалог и компромис, но и чувство за единство околу државните интереси. Ве повикувам дијалогот да го водиме во демократските институции, а не во странските амбасади. Поддршката да ја бараме од граѓаните, а не од меѓународните фактори.

Само така ќе ставиме крај на спиралата на поделби.

Само така ќе покажеме дека сме ја научиле третата лекција од овој четврт век независност, од 1991-та до денес. А таа лекција гласи: Кога го сакаме она што го немаме, ќе го изгубиме и она што го имаме, а кога го сакаме она што го имаме, ќе го добиеме и она што го немаме.

Ве повикувам, да ја почитуваме и да ја сакаме Република Македонија бидејќи само во неа имаме слобода.

Да ја чуваме Република Македонија бидејќи само во неа имаме безбедност.

Да се грижиме за Република Македонија бидејќи таа е најсигурен влог во иднината на нашите деца. А сето тоа ќе го постигнеме само ако се помириме и сплотиме.

ilinden2Почитувани Македонци, Албанци, Турци, Срби, Власи, Бошњаци, Роми,
Почитувани христијани, муслимани, Евреи, атеисти,
Почитувани сограѓани,

Годинава, како никогаш досега, имаме причини за да ги надминеме поделбите и непријателствата. Една од тие причини е јубилејот од независноста. Јубилеј што нè потсетува на минатото и истовремено ни создава обврски за иднината. За наредните 25 години.

Но, има и други причини.

Македонија на светот отсекогаш му подарувала личности кои со својата мисла и мисија ги премостувале разликите и ги поврзувале луѓето и народите.

Еден од нив е нашиот голем народен учител, светител и просветител, Климент Охридски. Годинава одбележуваме 11 века од неговото физичко упокојување, но и 11 века од неговото континуирано духовно и културно учество во изградбата на нашиот јазик, нашата култура, нашите вредности. И веќе 11 века тој нè повикува „да си помагаме еден на друг... да пројавиме ревност кон добродетелта; да стекнеме братољубие, љубов кон бедните, гостопримство,... кроткост, воздржување...".

Само седум години по Илинден 1903-та, во центарот на Скопје, во микрокосмосот на религиски, етнички и јазичен плурализам, меѓу христијани, муслимани и Евреи се роди една девојка која го следеше заветот на св. Климент. Посветувајќи им го животот на отфрлените и на сиромашните во светот, скопјанката Мајка Тереза стана препознаена како мајка на милосрдието или мајка на 20-от век.

Само неколку дена пред нашата прослава на 8 Септември, светот ќе ја прославува канонизацијата на Мајка Тереза во Рим. Канонизацијата е настан што сите нас во Македонија треба да нè издигне над секојдневните политички тензии и недоразбирања, и да ни помогне да го препознаеме човекот и човечкото во политичкиот противник. Канонизацијата на Мајка Тереза е чин што ќе го обедини светот. Крајно време е да нè обедини и нас.

Драги сограѓани,

Кога сме сплотени ‒ сме слободни. Кога веруваме ‒ победуваме. Кога го сакаме она што го имаме ‒ ќе го добиеме и она што го немаме, а длабоко и искрено го посакуваме.

Добро да ги запомниме овие три лекции бидејќи се платени со многу крв, со многу пропуштени можности и со многу изгубени години.
Да ги запомниме и да ги примениме за да им оставиме на нашите деца држава во која ќе можат да живеат, да се почитуваат и заедно да напредуваат. И слободно, како граѓани на Македонија и на светот, да го слават и да го прославуваат овој голем светол празник на слободата.

За многу години Илинден!
Да ни се вечни слободата, независноста и сувереноста!
Да живее Република Македонија!

prm_iselenici_14
Признанија за претставници на македонската дијаспора
Среда, 20 Јули 2016

Почитувани присутни,
Дами и господа,
Браќа и сестри,

„Сите ние имаме две заеднички татковини, кои годинава слават две значајни годишнини.

Пред 25 години, во 1991-та го остваривме сонот на неброени генерации и прогласивме независна, суверена и самостојна држава – Република Македонија. Македонија е нашата прва заедничка татковина што нè поврзува со нашата дијаспора.

„Но, само 5 години претходно, во 1986-та, Блаже Конески напиша дека: „за нас повеќе отколку за многу други во светот, јазикот претставува, со сè што е на него создадено, како говорен и пишуван текст, најголемо приближување до идеалната татковина. Тој, македонскиот јазик, е заправо единствена наша комплетна татковина". Годинава одбележуваме и 11 века од упокојувањето на еден од втемелувачите на македонскиот јазик - св. Климент Охридски.

Денеска имам чест и задоволство да ве поздравам во Охрид, во духовната и културната престолнина на таа наша комплетна татковина. Но, не само да ве поздравам, туку и да ви се заблагодарам. Затоа што вие, со вашата дејност, се покажавте како достојни чеда на двете наши заеднички татковини."

Почитувани присутни,

„Живееме во време на длабока политичка криза, кога македонскиот јавен простор е преплавен со зборови на безнадежност, цинизам и омраза. И токму затоа, неопходни ни се зборови на надеж, добрина и љубов. А кој владее подобро со зборовите отколку поетот, кој е слуга на својот јазик? Меѓу вас има двајца поети. Иван Трпески од Австралија и Лилјана Стоилковска-Андовска од Шведска, кои од двата краја на светот речиси половина век нè потсетуваат како треба да се љуби Македонија.

Тука е и Борче Величковски кој неуморно работи на унапредување на состојбата на македонската заедница во Република Србија. Но, со неговиот ангажман, тој суштински придонесува и кон градењето мостови на соработка меѓу двете соседни пријателски држави."

„Со нас денеска е и професорот Кирил Христовски од Државниот универзитет во Аризона во Соединетите Американски Држави. Професорот Христовски e преокупиран со големата тема за најмалите нешта – нанотехнологијата. Со своите научни и академски успеси на ова поле на иднината, тој претставува позитивен пример и охрабрување за нашите млади научници. Очекувам многумина по него да се вклучат во глобалниот натпревар на знаење, идеи и технологии."

Конечно, би сакал особено внимание да посветам на единствената организација што годинава се стекна со Повелба на Република Македонија, а тоа е Македонскиот сојуз во Шведска.

Овој сојуз, што ги обединува и ги претставува интересите на дваесет илјадната македонска заедница во Шведска, е една од најдинамичните организации од македонската дијаспора. Секогаш, кога се среќавам со иселеници од скандинавските земји, слушам најпофални зборови за Македонскиот сојуз. Запознаен сум со напорите за зачувување и за афирмирање на македонските историски, културни и духовни традиции и вредности. Знам дека овој сојуз придонесува за унапредување на соработката меѓу Шведска и Македонија преку разни проекти и иницијативи, вклучително и хуманитарни активности. Сè на сè, станува збор за исклучително заслужна иселеничка организација.

Драги пријатели,

„Сите вие сте живата врска на Македонија со светот. Многупати имам истакнато дека вие, успешните поединци и организации од дијаспората, сте наши амбасадори на полето на културата, уметноста, образованието, науката, добротворството. Секој ваш успех е и успех за Македонија.

Затоа, како претседател на Република Македонија, во името на македонските граѓани сакам да ви се заблагодарам за сè што правите за Македонија. А Македонија памети, препознава и вреднува. Медалите за заслуги за Македонија и Повелбата на Република Македонија се симболичен израз на нашата искрена благодарност, но и поттик да продолжите да работите како и до сега. Да продолжите да го исполнувате заветот на свети Климент Охридски, а тоа е да се престигнуваме со добрина. "

Ви честитам.
prm_iselenici_15

OHleto
Обраќање на свеченото отворање на 56. издание на фестивалот „Охридско лето“
Вторник, 12 Јули 2016

Почитувани вљубеници во уметноста,

Фестивалот „Охридско лето" се одржува во период кога стариот свет умира, а новиот сè уште не е роден. Период на длабоки кризи, крвави конфликти и милиони бегалци. Година, кога наместо да го прославуваме, ние како да го забораваме јубилејот од независноста на Република Македонија.

Во време кога над светот се надвиснати темни облаци, уметноста е како продорен зрак светлина. Овој зрак ја осветлува скриената убавина што извира од длабочината на човековото срце. Истовремено, овој продорен зрак на уметноста нè упатува и кон она што е скриено зад облаците, а тоа е вечниот извор на светлината и животот. Уметноста ја изразува надежта дека бурата ќе мине, облаците ќе се распрснат, ветриштата ќе се смират и дека ќе нè огрее светлината по која копнееме.

Повеќе од пет децении, десетина илјади уметници од сите меридијани, преку своите музички, сценски и ликовни дела нè охрабруваат да бидеме извор на убавината во светот. А првиот оригинален словенски и македонски поет ни кажува како да го направиме тоа. Пред повеќе од 11 века, токму од ова место, св. Климент Охридски нè поттикна да се престигнуваме во добрина, бидејќи убавината е само друго име за добрината.

Со таа мисла, го прогласувам 56-то издание на фестивалот „Охридско лето" за отворено!

obrakjanje_22062016
Обраќање на Претседателот на Република Македонија, д-р Ѓорге Иванов
Среда, 22 Јуни 2016

Почитувани граѓани на Република Македонија,

Во изминатите денови имавте можност да ја следите дебатата во Собранието за предлогот на опозицијата за покренување постапка за утврдување одговорност на претседателот на Република Македонија.

Сето она што беше кажано од собраниската говорница ќе остане запишано како сведоштво за односот на пратениците кон сопствената држава и кон сопствените институции. Врз основа на тоа сведоштво идните поколенија ќе знаат низ што се минувала демократијата во Македонија и како оваа генерација политичари ја разбирале и практикувале политиката.

Дел од тие сведоштва се помилувањата од претходни претседатели за кои воопшто не беше покренато прашање за нивна одговорност. Ниту пак се покрена кога ни наметнаа привремено име кое сеуште не фрустрира. Ниту пак за промената на државното знаме, Уставот и територијалната поделба на државата. Никој не одговараше за атентатот на еден претходен претседател и за неразјаснетите околности што доведоа до смртта на друг претседател. Наредните генерации ќе знаат дека во тоа време, на власт биле истите оние кои денес го покренаа прашањето за моја одговорност и кои го оспоруваат мојот легитимитет.

Гласањето во Собранието заврши. Неоснованата иницијатива на опозицијата беше отфрлена. Затоа, денеска им се обраќам на граѓаните. Граѓаните кои два пати ми ја дале довербата да бидам претседател на Република Македонија.

Почитувани сограѓани,

Веќе подолго време предупредував за причините и последиците од кризата во која се наоѓаме.
Активностите на паралелната мрежа и безбедносните пропусти во системот за следење на комуникации по втор пат во овие 15 години ја предизвикаа политичката криза.
Под покровителство на меѓународниот фактор, беше постигнат договорот од Пржино. Беше формирана техничка влада со претставници од власта и опозицијата. Беше формирано Специјално јавно обвинителство.

Но, наместо да се разреши, кризата се продлабочи.

Изборите на 24 април беа одложени на барање на опозицијата. Изборите закажани за 5 јуни беа минирани бидејќи опозицијата се закани дека ќе ги спречи, а олеснувачите извршија притисок кај дел од партиите да се откажат од учество.
Партиите и нивните поддржувачи ги користеа институциите како средство за меѓусебна пресметка.
Во недостиг на време за водење на квалитетни истраги Специјалното јавно обвинителство потфрли.
Постоеше висок ризик од поттикнување насилни акти и предизвикување меѓу-македонски судир.
Се активираа криминални мрежи, антивладини активисти и олеснувачи на движењето на мигрантите.
Од ден во ден, состојбата се усложнуваше.
Договорот од Пржино беше de facto мртов.
Поради нарушениот систем на команда, безбедносните институции беа блокирани и паралелизирани. Постоеше висок ризик да не можат да одговорат на заканите со кои се соочуваме како држава.

А закани имаше многу, и од надвор, и од внатре.

На нашата јужна граница илјадници мигранти се обидуваа насилно да ја срушат заштитната ограда, да ја преплават територијата на нашата држава, за да го отворат балканскиот мигрантски коридор кон Европа. Армијата и полицијата спречија над 15.000 обиди за илегален премин на границата.

На северната граница имаше упад од четириесетчлена вооружена, насилно-екстремна група. Оваа група имаше за цел да изврши осветнички терористички акти за полициската акција од 9 мај 2015 година во Куманово. Тогашниот министер за внатрешни работи од опозицијата е добро информиран за она за што зборувам. Тој можел на пратениците од опозицијата да им ги пренесе класифицираните информации за сите закани што ги имавме тие денови. Како членови на собраниските комисии за надзор и контрола тие имаат право да ја знаат вистината.

Но, не е само тоа. Во изминатата година се случија десетина напади со оружје и експлозиви врз државни објекти и институции и една политичка партија.

Постоеше и сеуште постои висок ризик и од заканата од странски терористички борци. Имаме 86 повратници од боиштата во Сирија и Ирак.

Двајца од лидерите на политичките партии добиваа закани за атентат. Закани потврдени и од партнерските служби.

Настаните на јужната и северната граница, заканите од странски терористички борци, мобилизацијата на криминалните структури и антивладините активисти со намера да предизвикуваат насилства и узурпирање на објекти ги зголемија ризиците за загрозување на безбедноста на Република Македонија.

Во услови на прогласена кризна состојба и на длабока политичка криза, кога имавме распуштено Собрание и техничка Влада со мандат ограничен само за спроведување на избори; кога имавме парализирани безбедносни институции со нарушен систем на команда, и постојани и директни закани по националната безбедност, Специјалното јавно обвинителство вршеше селективен прогон кон само една политичка структура. Тоа водеше кон предизвикување на тензии во општеството со ризик за меѓуграѓански конфликт и насилства.

Се што се случуваше упатуваше на тоа дека се соочуваме со туѓа наметната игра што има за цел дестабилизација на Македонија. Очекувам судската разрешница на предметот „Пуч" да го даде одговорот.

Сакам граѓаните да знаат дека бевме на чекор од отворен и насилен граѓански судир, најавено од обвинетите во случајот „Пуч". Нешто мораше да се преземе за да се спечи најлошото.

Во ваква сложена состојба, како Претседател на располагање имав два уставни и законски инструменти – реактивен и превентивен.

Првата опција беше да дејствувам реактивно. Тоа подразбираше да стојам по страна, и да чекам се додека состојбата во Македонија не ескалира. Тогаш ќе морав да ја ангажирам Армијата за смирување на состојбата. Но, со тоа ќе ја оставев јужната граница незаштитена и отворена за илегална миграција. Тоа ќе беше сигнал за милиони потенцијални мигранти дека Балканскиот коридор е повторно отворен. Тогаш Македонија ќе беше преплавена со мигранти.

Втората опција беше превентивна. Тоа подразбираше да наметнам нови правила на наметнатата игра со Македонија. Да превземам контрола врз играта и да обезбедам предност за Македонија.

Почитувани сограѓани,

Сакам да знаете дека целосно свесен за ризиците од носењето на одлуки, влегов во наметнатата игра и ги употребив оние инструменти со кои располагав.

Затоа, превентивно донесов одлука за помилување на сите кои на еден или друг начин се вклучени во политичката криза. Помилувањата беа инструмент со кој ги замрзнав сите непријателски намери меѓу спротивставените страни.

Мојата одлука ги изненади сите и предизвика нервоза кај одредени центри на моќ. Гневот се насочи кон мене. Плановите за предизвикување конфликт беа растурени. Со тоа го превенирав загрозувањето на јавната безбедност.

Но, некои погрешно ги толкуваа моите намери.

Во изминатите два месеци многумина упатија прашање до мене: Што сум мислел кога сум ја донел одлуката за помилувањата?
На ова прашање ќе одговорам со контра прашања:
Зарем требаше да бидам пасивен набљудувач додека се закануваше отворен судир меѓу двете спротивставени страни?
Зарем требаше да чекам да падне крв на улиците, за да ја употребам Армијата како втор инструмент во услови на веќе прогласена кризна состојба?
Зарем требаше да дозволам Македонец на Македонец да дигне рака?

Точно е дека трпам критики поради непопуларната одлука за помилување. Мојот личен углед беше доведен во прашање. Точно е дека во неколку наврати, протестите станаа и насилни. Но, подобро е да бидат горени моите фотографии, отколку институциите на државата. Она што е за мене најважно е што не дојде до отворен меѓу-македонски судир кон кој туркаа некои вжештени глави. Затоа, сметам дека целта е постигната. Вжештените глави се оладени. Македонија сеуште е безбедна, стабилна и мирна држава. Со други зборови, наметнатата игра за дестабилизација на Македонија не успеа.

Драги сограѓани,

Во изминативе два месеци секојдневно бев мета на бројни обвинувања.

Ме обвинуваа дека со одлуката сум покажал неодговорност. Напротив. Јас целосно ја превзедов одговорноста за мојата одлука.

Слушам обвинувања дека одлуката поттикнала на протести и ги зголемила безбедносните ризици.
Напротив. Од разузнавачки извори навремено бев информиран дека овие протести биле однапред планирани и подготвувани. Мојата одлука само го забрза нивното дејствување.
Во оваа прилика, сакам да им се заблагодарам на припадниците на полицијата за нивниот професионален однос, бидејќи не подлегнаа на ниедна од мноштвото провокации на кои беа изложени.
Сакам да им се заблагодарам на нашите сограѓани за совесното однесување и неприфаќање на насилството кон кое постојано беа, и сеуште се повикувани.
Сакам да им се заблагодарам на безбедносните служби кои навремено информираат за намерите за вршење на насилни акти.
Штетата на туѓиот имот се пресметува во пари и алтернативни казни но загрозување на јавната безбедност не се случи.

Почитувани сограѓани,

Ме обвинуваат дека во годината кога одбележуваме четврт век независност со одлуката за помилувања сум ја поништил правната држава.
Правната држава ја нарушија оние кои поради недостаток на политичка култура и култура на дијалог и компромис немаа доблест своите недоразбирања да ги решаваат во институциите на државата.
Правната држава ја нарушија лидерите на СДСМ и ДУИ бидејќи уставниот поредок не им беше доволен за да се сретнеме, да седнеме и да се договориме, туку трчаа во амбасадите на странските држави.
Правната држава, сувереноста и независноста ги загрозија овие двајца неодговорни политички лидери кои придонесоа да го добиеме договорот од Прижино, и кои не се ни придржуваа кон тој договор.

Ме обвинуваат дека сум го повредил Уставот и дека сум дал амнестија што е во надлежност на Собранието. Тие или не ја знаат разликата меѓу амнестијата што ја дава Собранието и помилувањето што го дава Претседателот, или ја знаат, но намерно шират конфузија меѓу граѓаните.

Ме обвинуваат дека одлуката сум ја донел за да го поништам Специјалното јавно обвинителство.

Специјалното јавно обвинителство е институција формирана ад-хок, со точно определна наменска цел, согласно договорот на политичките партии, од која се очекуваше со својата работа да биде во функција на решавање на политичката криза, а не нејзино продлабочување.

За жал, наместо инструмент за правда, Специјалното јавно обвинителство се покажа како инструмент за уцена. Од сите милион фајлови кои кажуваат дека ги имаат, ги одбра само оние кои се однесуваат на претставниците на власта, односно на ВМРО-ДПМНЕ. Селективниот прогон на СЈО создаде мачна атмосфера во општеството. Јас и јавно прашав по која методологија се одбрани само тие случаи. Одговорот го даде лидерот на опозицијата Заев кој изјави дека Специјалното јавно обвинителство постапува исклучиво по пријави доставени од опозицијата. Значи, наместо специјално обвинителство добивме селективно обвинителство, кое е исклучиво во функција на опозицијата.

Ме обвинуваа дека со помилувањата сум сакал да ги заштитам политичарите, и дека сум пратил порака дека политичарите се недопирливи, дека се над правото и законот.

За да ги отфрлам ваквите неосновани обвинувања, кога беа донесени измените на Законот за помилувања и кога беше создадена нова реалност, ги повлеков сите помилувања за политичари.

Денес, единствениот аболициран политичар во Република Македонија е господинот Зоран Заев. Доколку не блефира, го охрабрувам, врз основа на законските измени да го одржи дадениот збор и да поднесе формално барање за повлекување на неговото помилување.

Деновиве истакнуваат дека со повлекувањето на помилувањата сум признал дека сум направил погрешна проценка, дека сум го повредил Уставот и законите.
Напротив. Одлуката за повлекување ја донесов затоа што, за разлика од 12 април, денеска имаме нова реалност во Македонија.
Вратена е првобитната состојба.
Имаме функционални институции, кои можат да се справат со сите предизвици и закани со кои се соочува државата.
Наместо техничка имаме политичка влада што може да носи одлуки и да предлага закони.
Собранието повторно работи и носи закони, дури и водеше расправа за предлогот за импичмент на Претседателот.
Договорот од Пржино е повторно заживеан.
Работните групи на политичките партии разговараат за решенија за политичката криза и определување на датум за избори.
Безбедносните служби се под една команда и едно старешинство.

Почитувани сограѓани,

Во Македонија се води специјална војна како дел од стратегиите за предизвикување на тензии и воспоставување на постојани политички кризи со технички влади за неможност во справување со закани и доведување во положба на потчинетост. Договорот меѓу лидерите сеуште не е целосно исполнет. Парламентарните избори сеуште не се спроведени.

Во недостиг на политичка програма и решенија за граѓаните, гледаме циркус во Собранието, театар на улиците од оние кои не ги признаваат и ги бојкотираат институциите, повикуваат на безредие и безвластие.

Никому не му е забрането да протестира, да го искаже своето незадоволство од власта. Никому не му е оспорено правото јавно да го искаже своето мислење за кое било прашање во државата. Но институциите мора да воведат ред. Никаде не се толерира хулиганство, вандализам и уништување на туѓиот имот. Секаде тоа се санкционира. И кај нас таквото насилство мора да престане.

Затоа, сакам да упатам порака до сите оние кои придонесоа кон оваа криза.

Лидерите на партиите да внимаваат што договараат, олеснувачите да внимаваат какви пакети предлагаат, пратениците да внимаваат за какви закони гласаат.

Автентичниот невладин сектор кој со години конструктивно придонесува кон решавање на бројни проблеми во општеството да се дистанцира од оние поединци и групи кои протестираат само за да профитираат.

Ги повикувам партнерите да не ја користат состојбата за остварување свои интереси. Блокирањето на европска и евроатлантска иднина придонесе кон блокирање на политичките процеси во Македонија. Затоа, ги повикувам Европската унија и НАТО да го деблокираат патот на Македонија. Процесот на преговори и затворање на поглавјата досега ќе ги научеше политичките елити на културата на дијалог и компромис.

Сакам да ги потсетам политичките лидери што не ја признаваат институцијата Претседател на следново: тие се должни да не ја загрозуваат независноста и суверенитетот на Република Македонија со доведување во состојба на потчинетост и зависност кон други држави, центри на моќ или недржавни актери.

Не смее да се дозволи целата држава и народот да биде заложник на карактерите, егото и личната омраза на овие неодговорни политичари. За такви не треба да има место на политичката сцена. Ако во остварување на која било цел се водите од омраза и деструкција, тогаш неуспехот е загарантиран.

За крај, на овие неодговорни политичари кои од мене бараа одговорност, ќе им го порачам следново: Како Претседател имам одговорност кон граѓаните кои ме избрале и кои ми дале легитимитет. Имам одговорност кон вооружените сили чиј Врховен командант сум. Имам одговорност кон државата на чие чело сум во овие тегобни и мачни времиња.

И, со таа одговорност, како и досега, така и во иднина ќе постапувам единствено и исклучиво, според Уставот и Законите на Република Македонија во заштита на државните интереси и националната безбедност.

Ви благодарам.

ip1
Обраќање по повод доделувањето на признанието „Инженерски прстен 2016“
Понеделник, 20 Јуни 2016

Почитувани студенти,
Почитувани гости,
Дами и господа,

„Секоја доволно напредна технологија е еднаква на магија", рече големиот Артур Кларк. Но технологијата за која зборува Кларк не е случајност туку е резултат на темелно образование, многу труд, макотрпна работа, креативност и посветеност. Вие како инженери, како најдобри студенти од техничките факултети ја имате моќта да го менувате светот и реалноста. Тоа е несомнено голема одговорност, храброст, истрајност но и етичка големина.

Интензивирањето на инвестирањето во инженерското образование полека но сигурно почнува да ги покажува очекуваните резултати. Новоформираните факултети од инженерските струки веќе ги продуцираа првите кадри кои ќе бидат носители на инженерството во нашата држава. Вие сте дел од тие кадри кои ќе треба и практично да докажат дека вложувањето во инженерското образование е висински потег. Верувам дека допрва кога ќе започнете своето знаење да го користите во професионалната кариера до израз ќе дојдат сите ваши квалитети и акумулирано знаење.

Драги студенти,

Како Претседател на Република Македонија и како универзитетски професор би сакал да ви пренесам една порака која ја повторувам на сите генерации добитници на инженерскиот прстен. Немојте никогаш да престанете да се усовршувате и да ги применувате своите знаења и креативни потенцијали. Нека не постои ограничување кое не може да го надминете.

Денеска, кога се наоѓаме над нашето езеро, сакам да ве охрабрам да запливате во океанот на технологијата. Таму, во глобалниот свет на постојани иновации и технолошки решенија вие ќе се натпреварувате со најпосветените, најработливите, најкреативните. Во тој натпревар вие ќе стекнете искуство и самодоверба. Вербата во себе, волјата, посветеноста ќе ви помогнат да го најдете своето место во инженерските науки за да придонесете за себе, но и за својата заедница, за својата држава.

Имајќи предвид дека веќе две години сте вмрежени во Алумни-асоцијацијата на добитниците на „Инженерски прстен" ве поттикнувам да го користете искуството од постарите колеги, да си помагате и да се мотивирате.

Од се срце ви посакувам да бидете предводници на човечкиот потенцијал кој ќе придонесе во развојот на нашата земја. Дозволете ми на самиот крај да ви честитам вам, добитници на годинешното признание „Инженерски прстен", на вашите професори, но и на вашите родители.

Ви благодарам.

ip2

angelova
Обраќање по повод доделувањето на признанието „Најдобар млад научник“ за 2015 година на Михаела Ангелова
Четврток, 16 Јуни 2016

Почитувани присутни,
Дами и господа,
Драги пријатели,

Науката е имагинативна авантура на умот кој во светот на мистеријата трага по вистината", рече британскиот хемичар и нобеловец Норман Хиншелвуд.

Ако науката е авантура на умот, тогаш научниците се луѓе кои во своите истражувања и научни авантури се водени од љубопитност, храброст и дисциплина. Откривајќи ги научните вистини, тие во голема мера се заслужни за светот во кој живееме, технологиите што ги користиме, знаењата што ги применуваме, а без кои напредокот би бил незамислив.

И Република Македонија, која годинава треба да прославува четврт век независност, има свои научници кои се вклучени во глобалната потрага по вистината.

Имагинативноста, креативноста, хуманоста и вистинољубивоста на нашите научници веќе се вткаени во ризницата на знаењето на човечката цивилизација. Не се сомневам дека македонската наука допрва ќе го задолжува светот.

Денес, како претседател на Република Македонија, но и како универзитетски професор го имам задоволството, по шести пат да доделам признание на еден таков трагаач по научната вистина, д-р Михаела Ангелова.

Драги пријатели,

Секоја година имаме пријавени кандидати со високи достигнувања кои ѝ предизвикуваат тешкотии на комисијата за да го избере најдобриот меѓу најдобрите. Искрено им благодарам на сите нејзини членови за ангажманот во изборот на носителот на признанието „Најдобар млад научник". Особена благодарност и до рецензентите без чиј несебичен придонес целиот процес на селекција ќе беше невозможен. Заедно со комисијата завршија голема работа.

Убеден сум дека со изборот на најдобриот млад научник придонесуваме кон поттикнувањето на интересот за младата македонска научна мисла.

Креативноста и постигнувањата на нашите млади научници се доказ дека имаме голем потенцијал во сите научни области. Оттука, треба да направиме сè, младите научници да ги заземат своите места во образованието, институциите, компаниите во кои ќе можат најмногу да придонесат со својата научна работа.

Дозволете на крајот, на д-р Михаела Ангелова, но и на сите други млади научници, кои беa дел од конкурсот за избор на „Најдобар млад научник" за 2015, да им посакам многу успех и долгогодишна плодна научна работа.

Ви благодарам.

 
Почеток < Пред 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Следно > Крај
Страница 9 од 56