Presidentja, si Komandante Supreme e Forcave të Armatosura, sot mbajti fjalim në kremtimin qendror të 18 gushtit – Ditës së Armatës, që u mbajt në Ohër.
Duke uruar festën më të madhe ushtarake maqedonase, ajo theksoi se Armata është rritur dhe përmirësuar, por vazhdimësia me fillimet e saj nuk është humbur: është fituar përvoja, njohuritë janë zgjeruar dhe thelluar, gjeneratat kanë ndryshuar dhe secila prej tyre ka dhënë kontributin e vet ose ka përfshirë guralecin e vet në mozaikun maqedon.
Për të, mbrojtja moderne nuk reduktohet në reagimin ndaj kërcënimeve që kanë ndodhur tashmë, por në domosdoshmërinë dhe aftësinë për t’i parashikuar ato, për të përgatitur kapacitete të përshtatshme dhe për të krijuar rezistencë që do të garantojë dhe ruajë funksionalitetin e shtetit edhe kur kushtet janë më të pasigurta dhe të paparashikueshme.
Presidentja Siljanovska Davkova i ka dhënë Urdhrin për Merita Ushtarake:
- Komandës së Operacioneve, për kontributin e saj të veçantë në krijimin, zhvillimin, forcimin e kapaciteteve dhe rritjen e gatishmërisë luftarake të Armatës së Maqedonisë si mbrojtëse kryesore e sovranitetit dhe integritetit territorial të shtetit, dhe
- Qendrës së Rritjes dhe Trajnimit të Qenve, për rezultatet e saj të jashtëzakonshme në kryerjen e detyrave të saj specifike dhe përmbushjen e misionit të saj si një strukturë veçanërisht e rëndësishme e Armatës së Maqedonisë.
“Jam e bindur se dekorimet e sotme, si detyra jonë dhe imja, por edhe një gëzim, do të paraqesin nxitje për përkushtim, angazhim dhe sukses edhe më të madh në përmbushjen e detyrave ushtarake të Armatës”, tha ajo.
Në bazë të rezultateve dhe notave të arritura gjatë studimeve të tyre në Akademinë Ushtarake në periudhën nga viti 2022 deri në vitin 2026, u ndanë pllaka për tri nëntogeret më të suksesshme: Marija Nedeva, Natalija Koçoska dhe Antonella Jakimovska.
Sipas Presidentes Siljanovska Davkova, nuk duhet të anashkalohet rëndësia e kontributit të grave në suksesin e Armatës së Maqedonisë, të cilat, me njohuritë, kreativitetin dhe energjinë e tyre të veçantë femërore, e fisnikërojnë profesionin e Armatës.
Presidentja Siljanovska Davkova theksoi se nuk duhet të harrojmë se të gjithë ata që shkruan të paktën disa fjali në historinë e papërfunduar të Armatës kanë lërë gjurmë në historinë ushtarake, ndërsa ata që sot veshin uniformë e Armatës janë autorë modernë të saj.
Në vazhdim është fjalimi integral i Presidentes Siljanovska Davkova.
I nderuar z. Afrim Gashi, Kryetar i Kuvendit,
I nderuar z. Dr. Hristijan Mickoski, Kryeministër,
I nderuar Vlado Misajlovski, Ministër i Mbrojtjes,
Të nderuar deputetë,
I nderuar Gjeneral Major Lafchiski, Shef i Shtabit të Përgjithshëm,
Të nderuar gjeneralë të tjerë,
I nderuar Gjeneral Brigade Eric Gagnon, nga Garda Kombëtare e Vermontit,
Të nderuar Shkëlqesi,
Të nderuar Përfaqësues të Komuniteteve Fetare,
Të nderuar 1ytetarë,
Ushtarë shumë të respektuar,
Nuk është rastësi që Dita e Armatës festohet në Ohër. Në këtë festë, ne kujtojmë fillimet e Armatës së Maqedonisë dhe zhvillimin e saj, domethënë përparimin e pandalshëm dhe përballjen me shumë Skila dhe Karibda, por përfundojmë me suksese të dukshme dhe gatishmëri për t’u përballur me sfidat moderne.
Historia fillon në vitin 1943, në malin Slavej, më 18 gusht, kur u formua batalioni “Mirçe Acev”, njësia e parë ushtarake e rregullt e Ushtrisë Çlirimtare Popullore të Maqedonisë. Shumë herë e përmend rolin kyç të forcave tona partizane, të cilat numëronin 120,000 ushtarë në luftën antifashiste dhe në formimin e shtetit maqedonas. Ata ende meritojnë respekt dhe lavdi të përjetshme sot.
Gjatë dekadave që pasuan, Armata e Maqedonisë u rrit dhe u përmirësua, por vazhdimësia me fillimet e saj nuk u humb. Përkundrazi, u fitua përvoja, u zgjerua dhe u thellua njohuria, u krijuan gjenerata dhe secila prej tyre dha kontributin e vet ose përfshiu guralecin e vet në mozaikun e Armatës së Maqedonisë.
Shpërbërja e Federatës Jugosllave dhe braktisja e APJ-së nga oficerët dhe ushtarët maqedonas hapi rrugën për krijimin e Armatës së Maqedonisë si element natyror i një shteti të pavarur dhe sovran. Në Ohër, ndër të parët që dolën në frontin ushtarak ishin Pançe Jamandiev dhe koloneli Josip Hajba. Më 14 prill 1992, Jamandievi, rekruti i parë i Armatës së re të Maqedonisë, mbërriti në garnizonin e Ohrit dhe u prit në portën ushtarake nga Hajba, komandanti i parë i garnizonit.
Tridhjetë e katër vjet më vonë, mund të them me siguri se Armata e Maqedonisë nuk është formacion fillestar, por formacion ushtarak shumë i organizuar me integritet profesional, besueshmëri operacionale, ndërveprim të lartë me forcat aleate, disiplinë dhe qëndrueshmëri ushtarake, duke rezultuar në besimin më të lartë midis qytetarëve dhe respektin e merituar nga aleatët.
Gjenerata të ushtarëve, kadetëve, nënoficerëve dhe oficerëve e kanë veshur me krenari uniformën në kohëra dhe rrethana të ndryshme, duke përmbushur detyrat që u janë dhënë dhe duke marrë përgjegjësi për nivelin e ekzekutimit.
Të nderuar,
Mjedisi ndërkombëtar aktual i mbushur me konflikte, në të cilin krijojmë sigurinë dhe mbrojtjen, po zhvillohet me dinamika të paparashikueshme që po ndryshon perceptimet aktuale të kuptimit të fenomenit të “kërcënimit” dhe mënyrës se si mund dhe duhet t’i përgjigjemi. Pavarësisht premtimeve “kurrë më luftë”, si ide udhëheqëse e etërve themelues europianë, lufta po ndodhet përsëri në kontinentin europian, kufijtë midis kërcënimeve konvencionale dhe hibride janë të paqarta, sistemet pa pilot, hapësira kibernetike dhe inteligjenca artificiale tashmë po ndikojnë drejtpërdrejt në mënyrën se si planifikohet, kryhet dhe mbështetet lufta moderne.
Prandaj, është logjike që mbrojtja moderne të mos reduktohet në përgjigjen ndaj kërcënimeve që kanë ndodhur tashmë, por në domosdoshmërinë dhe aftësinë për t’i parashikuar ato, për të përgatitur kapacitete të përshtatshme dhe për të krijuar rezistencë që do të garantojë dhe ruajë funksionalitetin e shtetit edhe kur kushtet janë më të pasigurta dhe të paparashikueshme.
Me anëtarësimin në NATO, ne nuk kërkojmë përgjigjen për çështjet e vështira të sigurisë dhe mbrojtjes vetëm, por së bashku me aleatët tanë, si zgjidhja jonë strategjike dhe themeli i sigurisë kolektive, duke marrë përsipër një pjesë të përgjegjësisë kolektive, por edhe të përgjegjësisë së të gjithëve për të gjithë në Aleancë. Unë besoj fuqimisht se sa më e sigurt të jetë pozicioni ynë mbrojtës, aq më thelbësor është kontributi ynë në sigurinë e përbashkët. Kjo është arsyeja pse forcimi i kapaciteteve tona është mënyra e duhur për të forcuar pozicionin tonë në Aleancë si një anëtar serioz dhe i besueshëm, të cilit mund t’i besohet dhe t’i mbështetemi.
Gjashtë vjet më vonë, angazhimi i sigurisë i Maqedonisë fitoi një dimension të ri rajonal me nënshkrimin e Partneritetit për Siguri dhe Mbrojtje me Bashkimin Europian, si vendi i parë në rajon që e bëri këtë, duke demonstruar kështu aftësi udhëheqëse.
Me rëndësi të veçantë është progresi në ndërtimin e Korridoreve 8 dhe 10, të cilët, përveç rëndësisë së tyre ekonomike dhe rajonale, kanë edhe rol specifik strategjik në qasjen dhe lidhshmërinë infrastrukturore, gjë që forcon ndjeshëm lëvizshmërinë, qëndrueshmërinë dhe aftësinë mbrojtëse kolektive të Aleancës.
Arritja e ritmit dhe duke vazhduar në të njëjtin ritëm supozim i rëndësishëm për çdo vend të NATO-s, gjë që imponon detyrim për të ndarë fonde për modernizimin e pajisjeve dhe teknologjive, sigurisht, në përputhje me sfidat moderne të sigurisë. Prandaj, për mua është më e qartë se armate moderne krijohet me personel të trajnuar dhe të përgatitur mirë, me njohuri, organizim dhe aftësi për të shndërruar asetet e reja në fuqi të vërtetë operacionale.
Konfirmimi më i mirë i padiskutueshmërisë së deklaratës së mësipërme janë, jo rastësisht, vlerësimet më të larta të marra nga Grupi i Batalionit të Këmbësorisë së Lehtë, pas të cilit qëndron proces i gjatë dhe kompleks në të cilin stërvitja, komanda, logjistika, komunikimi dhe mbështetja mjekësore janë lidhur në një tërësi të vetme operacionale harmonike. Ne kemi treguar dhe provuar se nuk i trajtojmë dhe përmbushim standardet e Aleancës vetëm si detyrim formal, por i trajtojmë dhe i transformojmë ato në praktikën tonë ushtarake.
Për rolin tonë të përgjegjshëm dhe pajtueshëm me atë të aleatëve në NATO, në përputhje me standardet më të larta, gjithashtu, flet me zë të lartë edhe pjesëmarrja jonë, për të cilën u diskutua, në misione të shumta paqëruajtëse të Kombeve të Bashkuara, Bashkimit Europian dhe NATO-s, deri në angazhimet aktuale.
Është dokumentuar se anëtarët e Armatës së Maqedonisë përfaqësojnë denjësisht flamurin kombëtar në mjedise që kërkojnë përkushtim, guxim, precizion, përgjegjësi, disiplinë, aftësi dhe gatishmëri për punë dhe veprim ekipor në një kontekst shumëkombësh, si dhe kërcënime e dilema në rritje të sigurisë. Sot, 183 anëtarë tanë janë pjesë e misioneve dhe operacioneve të tilla, duke dëshmuar se kontributi maqedonas në siguri nuk përfundon brenda kufijve të saj kombëtarë, por shkon përtej tyre në qëllime paqeruajtëse.
Të nderuar,
Jam e bindur se dekorimet e sotme, si detyra jonë dhe imja, por edhe gëzim, do të paraqesin nxitje për përkushtim, angazhim dhe sukses edhe më të madh në përmbushjen e detyrave ushtarake të Armatës.
Pavarësisht shpjegimit më të gjerë në vetë aktet, si dhe nga koordinatori, personalisht dëshiroj të theksoj se Urdhri i Meritës Ushtarake për Komandën e Operacioneve paraqet njohje për zhvillimin e aftësive operacionale të Armatës sonë, për angazhimin ndërkombëtar, për integrimin në NATO dhe për notat më të larta në procesin e çertifikimit.
Me dekorimin e sotëm, edhe të Qendrës së Rritjes dhe Trajnimit e Qenve për nivelin e lartë të trajnimit të ekipeve të saj dhe gatishmërinë e tyre për detyra me rëndësi të veçantë, tashmë e kemi dëgjuar shpjegimin. Angazhimi pas tërmetit në Turqi tregoi se kjo aftësi e specializuar mund të vihet në veprim për shpëtimin dhe mbrojtjen e jetëve njerëzore, në kushte që kërkojnë një reagim të shpejtë, ekspertizë dhe përkushtim e disiplinë të jashtëzakonshme.
Në kohën e fundit, Armata është plotësuar me 37 nëntogerë dhe 16 togerë, duke përfshirë kadetët nga Bosnja dhe Hercegovina dhe Mali i Zi. Prania e tyre paraqet konfirmim i cilësisë dhe besueshmërisë që Akademia Ushtarake në Shkup ka fituar në rajon dhe i vendit që zë në sistemin e arsimit ushtarak në Ballkanin Perëndimor. Ne duhet ta zhvillojmë këtë potencial përmes shkëmbimit intensiv dhe më të gjerë të përvojave dhe njohurive, me anë të të cilit Akademia do të ketë kontribut të rëndësishëm në rrjetëzimin profesional të oficerëve të ardhshëm nga rajoni.
Diplomimi me sukses i një kadeti maqedonas në Akademinë Ushtarake Amerikane “West Point”, me mbështetjen e Qeverisë Amerikane, është një tjetër provë e qartë se aleanca strategjike vërtetohet përmes shembujve konkretë të mundësive për zhvillimin e oficerëve të ardhshëm dhe thellimin e bashkëpunimit të ndërsjellë përmes një procesi shkencor dhe profesional.
Dita e sotme i kushtohet edhe atyre që treguan rezultatet më të larta gjatë shkollimit katërvjeçar në Akademinë Ushtarake “Gjeneral Mihailo Apostolski” në Shkup. Pllakat e dhëna kadetëve më të mirë janë një njohje e arritjeve të tyre gjatë shkollimit të tyre dhe për rezultatet me të cilat u dalluan në gjeneratën e tyre. Jam e kënaqur që këtë vit tri kadetet më të mirë janë gra të reja të cilat besoj se do të jenë frymëzim për të tjerët. Në fund të fundit, unë ende besoj në shanset që ideja ime, një ditë, ideja e krijimit të një qendre rajonale për përsosmëri për gratë në mbrojtje dhe siguri, të realizohet me ndihmën e Ministrisë së Mbrojtjes, Akademisë Ushtarake, por ndoshta edhe me Agjencinë e Inteligjencës dhe Agjencinë e Sigurisë Kombëtare.
Si grua, duhet të theksoj kontributin e grave në Armatën e Maqedonisë. Ato janë pjesë e pandashme e përbërjes së saj profesionale, duke sjellë me vete njohuri, kreativitet dhe energji të veçantë femërore që e pasuron profesionin ushtarak dhe i sjell hollësi mënyrës se si ai i përgjigjet sfidave.
Të nderuar anëtarë të Armatës,
Nuk duhet ta romantizojmë luftën, por ta shmangim dhe ta parandalojmë atë, sepse suksesi më i lartë i mbrojtjes është krijimi i kushteve që ajo të mos ndodhë. Ushtria nuk e tregon forcën e saj vetëm në veprim, por edhe duke zhvilluar aftësi për të larguar dhe shmangur rrezikun para se të shndërrohet në konflikt.
Besimi më i lartë që gëzon Armata e Maqedonisë tek qytetarët e Maqedonisë konfirmohet më fuqishëm në situata krize, kur ndihma e saj është më e nevojshme: gjatë zjarreve, përmbytjeve dhe fatkeqësive të tjera natyrore, kur, me kapacitetet dhe potencialin e saj njerëzor, ajo qëndron në mbështetje të qytetarëve dhe institucioneve civile.
Uroj të gjithë atyre që janë në uniformë, por edhe ata që kanë përfunduar shërbimin e tyre ushtarak, veteranët. Nuk duhet të harrojmë se të gjithë ata që shkruan të paktën disa fjali në historinë e papërfunduar të Armatës, kanë lërë gjurmë në historinë e Armatës, ndërsa ata që shërbejnë sot janë autorët dhe shkrimtarët e saj bashkëkohorë.
Si Komandante Supreme, ju falënderoj për shërbimin dhe profesionalizmin tuaj me të cilin forconi sigurinë e vendit, duke fituar besimin e qytetarëve!
Nuk është rastësi që ju drejtohem si “ushtarë dhe oficerë të respektuar”, megjithëse protokolli ushtarak kërkon “ushtarë dhe oficerë”!
Edhe sot ju drejtohem juve, “ushtarë dhe oficerë të respektuar”, përshëndetje të gjithëve!
Urojmë të kemi një Ditë të Gëzuar dhe shumë raste të tjera për të festuar Armatën e lavdishme të Maqedonisë!
Ju faleminderit.
