Presidentja Gordana Siljanovska Davkova shpall të hapur edicionin e 38-të të Panairit të Librit, i cili këtë vit nën sloganin “Hapni një dritare ndaj botëve të reja” mbahet nga 23 deri më 29 prill në Palestrën “Boris Trajkovski” në Shkup.
Në fjalimin e saj, Presidentja Siljanovska Davkova theksoi se libri është bartësi thelbësor i mendimit dhe kulturës njerëzore, roli themelor i të cilit është transmetimi i shpirtit nga një person te tjetri, nga një gjenerate në tjetrën dhe nga një epoke në përjetësi.
Për presidenten Siljanovska Davkova, libri është një thesar në të cilin nuk ruhen ari dhe argjendi, por ide, njohuri, vizione dhe shpresa. “Në të, bashkëbisedojnë njeriu i mençur dhe fëmija, sundimtari dhe i varfëri, poeti dhe shkencëtari, ai që ëndërroi dhe ai që vuajti”, shtoi ajo.
Sipas Presidentes Siljanovska Davkova, libri nuk na mëson vetëm të lexojmë rreshta, por na mëson ta lexojmë dhe ta kuptojmë kohën, duke theksuar fuqinë e tij të heshtur, por të thellë dhe të qëndrueshme për të ndikuar te njeriu dhe zhvillimi i karakterit të tij.
Presidentja Siljanovska Davkova vlerësoi se shoqëritë që kultivojnë një kulturë leximi krijojnë kushte për zhvillim dhe përparim më të madh, respektojnë dinjitetin e lirisë së mendimit, dhe për këtë arsye kur bibliotekat janë të gjalla, jeta shpirtërore nuk shuhet.
“Dita e sotme na detyron ta ruajmë librin nga harresa, ta mbrojmë të drejtën e autorit si një nga më të vlefshmet, por për fat të keq, më të pambrojturat”, tha presidentja.
Hapja e Panairit të Librit filloi me një përzierje këngësh popullore, të interpretuara nga kori i kopshtit “Detska radost”.
Përveç Presidentes Siljanovska Davkova, në hapjen e Panairit të 38-të të Librit u drejtuan edhe Zoran Ljutkov, Ministër i Kulturës dhe Turizmit, Daniela Gligorovska, Drejtoresha Ekzekutive e Panairit të Shkupit, Bojan Sazdov, Presidenti i Shoqatës së Botuesve të Maqedonisë, shkrimtarja Olivera Qorvezirovska dhe shkrimtarja nga SHBA-ja, Sarah Pekanen.
Në panair do të prezantohen më shumë se 65 shtëpi botuese me mbi 130 tituj nga autorë vendas dhe të huaj.
Në vazhdim është teksti i plotë i fjalimit të Presidentes Siljanovska Davkova:
Të nderuar shkrimtarë, studentë, miq të librit,
Titulli thotë gjithçka. Duke dëgjuar fjalët e mrekullueshme të shkrimtares, dëshirova të qëndroja e mbyllur këtu sonte, në mënyrë që të mund t’i hapja këto dritare.
Do të doja të thoja edhe disa fjalë për librin. Jam e bindur se kur njeriu i parë ndjeu nevojën për të ruajtur mendimet e tij nga harresa dhe për të çliruar ndjenjat e tij nga kalimi i kohës, historia e librit ndoshta filloi. Nga pllakat prej balte dhe dorëshkrimet e lashta, përmes dorëshkrimeve të manastireve, përmes bibliotekave ceremoniale të qyteteve të vjetra, deri te botimet moderne që sot udhëtojnë nëpër botë me shpejtësinë e dritës, libri mbetet i pandryshuar në thelbin e tij, për të transmetuar shpirtin nga personi në person, nga gjenerata në gjeneratë, nga epoka në përjetësi. Zërat e shekujve pushojnë në të. Në libër, bashkëbisedojnë njeriu i mençur dhe fëmija, sundimtari dhe njeriu i varfër, poeti dhe studiuesi, ëndërrimtari dhe vuajtësi.
Mendoj se asnjë tempull nuk ka mbledhur kaq shumë lutje arsyeje, asnjë pallat nuk ka ruajtur kaq shumë thesare sa ka bërë libri. Për mua, libri është një thesar në të cilin nuk ruhen ari dhe argjendi, por ide, njohuri, vizione dhe shpresa. Libri nuk na mëson vetëm të lexojmë rreshta, na mëson të lexojmë dhe të kuptojmë kohërat.
Ai nuk na jep vetëm njohuri, na dhuron një masë mençurie. Ai jo vetëm që na mbush mendjet, por edhe na ngre karakterin. Ai që lexon gradualisht fiton aftësinë më të rrallë për të kuptuar personin tjetër dhe veten e tij.
Atje, sipas mendimit tim, fillon e gjithë kultura e vërtetë dhe e gjithë paqja e qëndrueshme. Në këtë kohë me ritëm të shpejtë, libri na shtyn vërtet drejt heshtjes, sepse vetëm kur jemi vetëm dhe në heshtje mund të mendojmë në të vërtet. Kështu thontë Schopenhauer.
Libri kërkon vëmendje. Libri kërkon durim. Libri kërkon kuptim të brendshëm.
Libri nuk imponohet kurrë, por na thërret. Libri nuk thërret kurrë, por ndriçon dhe ndriçon. Kjo është arsyeja pse mendoj se fuqia e tij është e thellë dhe e qëndrueshme.
Kemi dëgjuar tashmë se njerëzit që lexojnë janë në avantazh. Njerëzit që lexojnë kuptojnë gjithçka, se e kuptojnë të ardhmen. Pse? Sepse ata e dinë se ajo është ndërtuar me dije.
Shoqëria që respekton autorët respekton dinjitetin e lirisë së mendimit. Kjo është arsyeja pse bibliotekat janë të gjalla aty ku jeta shpirtërore nuk zbehet. Ndoshta kjo është arsyeja pse Borges thotë se e imagjinon parajsën si një bibliotekë. Pajtohem.
Ku fëmijët rriten me libra, njerëzit rriten të aftë për të kuptuar, krijuar dhe empatizuar. Kjo është arsyeja pse sot përulem me mirënjohje para shkrimtarëve, atyre arkitektëve madhështorë të vetëdijes njerëzore, përkthyesve që relativizojnë distancat midis gjuhëve, mësuesve që hapin dritaren e parë drejt botës së leximit dhe bibliotekistëve që, me heshtje dinjitoze, ruajnë kujtesën e qytetërimit.
Dita e sotme na detyron ta shpëtojmë librin nga harresa, ta mbrojmë të drejtën e autorit si një nga më të pambrojturit dhe një nga më të vlefshmit, t’u lëmë gjeneratave të reja jo vetëm teknologjitë, por edhe vlerat, jo vetëm informacionin, por kuptimin, jo vetëm mjetet e jetesës, por edhe një arsye për të jetuar. Sepse kur zhurmat e përditshme heshtin, kur ndjesitë kalimtare zhduken dhe kur të gjitha iluzionet e kohës zbulohen, libri mbetet përsëri, i qetë, dinjitoz dhe i përjetshëm, duke na kujtuar atë që kemi trashëguar, atë që kemi krijuar dhe atë që jemi të detyruar t’ua kalojmë të tjerëve.
Si një dashamirëse e pasionuar e librit, unë gjithashtu pajtohem në të vërtet me Borgesin se, ndoshta, parajsa është një bibliotekë, me nder dhe mirënjohje të pamasë për të gjithë të pranishmit dhe për librat këtu, sepse këto janë botë të gjalla për mua, më lejoni ta shpall Panairin e Librit të hapur.
Ju faleminderit.
