Si pjesë e vizitës zyrtare në Republikën e Sllovakisë, sot në Bratislavë u mbajt konferencë e përbashkët për shtyp të Presidentes së Maqedonisë, Gordana Siljanovska Davkova dhe Presidentit të Sllovakisë, Peter Pellegrini.
Në vazhdim është deklarata e plotë e Presidentes Siljanovska Davkova:
I nderuar President Pellegrini,
Të nderuar përfaqësues të mediave,
Para së gjithash, dëshiroj ta shpreh mirënjohjen time të përzemërt për ftesën, për pritjen e ngrohtë, për atmosferën miqësore dhe për mikpritjen e sinqertë sllovake.
Fjalët e Presidentit Pellegrini që sapo u thanë zgjuan vajzën brenda meje, e cila në moshën 15 vjeçare, si nxënëse në shkollën fillore “Jan Amos Komenski”, admironte bukuritë e Bratislavës.
Vizita juaj vitin e kaluar la përshtypje të fortë, jo vetëm tek unë, por edhe tek qytetarët maqedonas.
Prandaj jam e nderuar që jam në një vizitë kthimi, kjo është vizita ime e parë zyrtare në Sllovaki. Jo vetëm që lejon vazhdimin e dialogut politik në tokën sllovake, por jam gjithashtu e sigurt se do të kontribuojë në përforcimin e marrëdhënieve dypalëshe tashmë të qëndrueshme, përmes mirëkuptimit dhe mbështetjes.
Dy vende të vogla në zemër të Europës, të lidhura nga lidhje të forta historike, kulturore dhe shpirtërore, të bashkuara përmes trashëgimisë së vëllezërve të shenjtë Cirili dhe Metodi. Komuniteti maqedonas, i cili ka qenë i pranishëm në Sllovaki për dekada, më duket se është integruar me sukses në shoqërinë sllovake dhe po krijon urë të fortë sllovako-maqedonase të papërfunduar.
Sot me Presidentin Pellegrini diskutuam disa tema dhe shprehëm gatishmërinë tonë të ndërsjellë për të nxitur bashkëpunimin në frymën e marrëdhënieve të ndërsjella, por edhe të respektit dhe mirëkuptimit të ndërsjellë.
Sa i përket ekonomisë, e cila nuk është pika ime e fortë, po dëshmojmë një sërë hapash konkretë, jam e sigurt se ato do të sjellin më shumë investime, shkëmbim më të madh tregtar, si dhe zhvillim të turizmit. Sllovakia është ndër 20 vendet kryesore me të cilat kemi vëllimin më të madh të tregtisë. Tashmë kemi vërejtur se takimet midis biznesmenëve maqedonas dhe sllovakë janë bërë më të shpeshta, në Shkup u mbajt Forumi i Biznesit, ndërsa në Bratislavë u mbajt seanca e parë e Komisionit të Përbashkët të Bashkëpunimit Ekonomik, si dhe u hap linja ajrore Ohër-Bratislavë. E di që ka shumë potenciale të tjera, jam e sigurt se do t’i shfrytëzojmë, dhe ato lidhen veçanërisht me energjinë, inovacionin, tranzicionin e gjelbër, infrastrukturën dhe turizmin.
Sot, në kopshtin e bukur, shprehëm edhe një herë vendosmërinë tonë për të thelluar bashkëpunimin arsimor, kulturor, akademik. E di që ka programe bursash, duke inkurajuar shkëmbimet studentore, dhe sigurisht atë që është e domosdoshme për një profesor që është në punë të përkohshme në politikë, në projekte të përbashkëta kërkimore.
Unë besoj fuqimisht në fuqinë e diplomacisë kulturore. Mendoj se nuk është rastësi që pikërisht në Sllovaki ka interes të madh për gjuhën dhe kulturën maqedonase sot. Jam e impresionuar nga akti i hapjes së Lektoratit të Gjuhës Maqedonase në Universitetin “Konstandini Filozof” në Nitra dhe rikthimi i klasave të gjuhës maqedonase, si dhe botimi i librit të parë shkollor në gjuhën maqedonase për sllovakët. Jam gjithashtu e impresionuar nga studimi i lëndëve “Filmi Maqedonas” dhe “Faktet rreth Maqedonisë” në Fakultetin e Filologjisë në Bratislavë.
Të gjitha këto të dhëna dëshmojnë për afërsi që shkon përtej kornizave politike.
Më lejoni t’ju kujtoj se Europa, si një “unitet i diversitetit”, bazohet mbi pasurinë e popujve, gjuhëve, traditave dhe kulturave të ndryshme. Kjo është arsyeja pse trashëgimia e vëllezërve të shenjtë Cirili dhe Metodi përfshin vend të natyrshëm si në traditën shpirtërore maqedonase ashtu edhe në atë sllovake.
Do të doja të thoja sot, edhe një herë, siç bëra herën e fundit, por tani edhe para audiencës suaj, se në Mbrëmjet e Poezisë në Strugë të vitit të kaluar, laureati ishte poeti sllovak Ivan Shtërpka. Ai u bë fituesi i “Kurorës së Artë”, e cila nuk është vetëm njohje e arritjeve të larta poetike, por edhe nxitje për diplomacinë kulturore midis popullit sllovak dhe maqedonas, për të cilën mjafton një vështrim në kopertinën tregjuhëshe të librit dhe poezinë në të (në gjuhën sllovake, maqedonase dhe angleze).
Gjithashtu, dëshiroj t’i falënderoj Sllovakisë për mbështetjen dhe ndihmën e saj përmes SlovakAid, më tej, partneritetin në Shoqatën Sllovake të Politikës së Jashtme në Lëvizjen Europiane, si dhe Konventën Kombëtare për BE-në, bashkëpunimin midis parlamenteve, midis universiteteve dhe rolin shumë aktiv sllovak në grupin “Miqtë e Ballkanit Perëndimor”, Grupin e Vishegradit dhe formatin “Slavkov”. Kjo është ajo që na jep shpresë për mirëkuptim.
Me Presidentin Pellegrini, ndamë edhe mendimet tona mbi rrugën tonë tepër të gjatë drejt Brukselit, të cilën ndonjëherë e quaj maratonë ose madje them nëse po presim zotin Godo. Pse e them këtë? Bëhet fjalë për rrugë të gjatë me pengesa të shumta irracionale të natyrës identitare që bien ndesh me thelbin e natyrës së BE-së.
E mirëpres qëndrimin sllovak që çështjet e identitetit dhe ato kulturore nuk duhet t’i nënshtrohen kushtëzimeve dhe negociatave politike. Mendoj se pikërisht respekti për integritetin kulturor të çdo populli është thelbi i idesë europiane.
Ne e vlerësojmë veçanërisht qëndrimin e angazhuar të Sllovakisë, por edhe të disa vendeve të tjera që po kërkojnë zgjidhje të mundshme racionale për integrimin e Ballkanit Perëndimor në strukturat europiane, në mënyrë që vendet që kanë qenë në statusin e kandidatit për shumë vite të mos lihen mënjanë, të mos jenë në periferi të periferisë, domethënë të mund të dëgjohen. Kjo është diçka që është e besueshme dhe kjo është diçka që nuk na detyron.
E kam thënë shumë herë dhe do ta përsëris, Europa është shtëpia jonë natyrale – gjeografikisht, historikisht dhe kulturorisht. Ajo që kërkojmë është të trajtohemi si të gjithë të tjerët, të vlerësohemi sipas Kritereve të Kopenhagës, të na jepet mundësia të përqendrohemi mbi reforma dhe në sundimin e ligjit, në vend që të humbasim energji në çështje dypalëshe, të cilat nuk kanë të bëjnë fare me frymën dhe shkronjën e Kritereve të Kopenhagës.
Për mua, integrimi i Ballkanit Perëndimor nuk është vetëm çështje politike, është çështje sigurie dhe strategjike në kohë trazirash gjeopolitike dhe ndryshimesh tektonike në rendin ndërkombëtar.
Diskutuam situatën aktuale të sigurisë në Europë, e cila do të jetë tema e Samitit të ardhshëm të NATO-s në Ankara. Si anëtar i Aleancës dhe si vend me politikë të jashtme dhe sigurie plotësisht të harmonizuar me Bashkimin Europian, ne do të vazhdojmë të kontribuojmë në sigurinë kolektive dhe rajonale, sepse është edhe siguria jonë.
Bashkimi Europian dhe Kombet e Bashkuara, theksova gjatë kësaj bisede, u paraqitën si projekte kundër luftës dhe në thelb si projekte paqeje, me qëllim të parandalimit të përsëritjes së tragjedive të së kaluarës, por sot përballemi me konflikte të armatosura në rritje. Për vendet e vogla dhe të mesme, sipas mendimit tim, multilateralizmi, pavarësisht sfidave të mëdha, paraqet imperativ paqeje. Na lejon të marrim pjesë në procesin e vendimmarrjes.
Jam e bindur, si përfundim, se dialogu politik i sotëm, si vazhdim i atij në Shkup, do të thellojë miqësinë dhe bashkëpunimin maqedono-sllovak dhe do të sjellë dinamika të reja në marrëdhëniet.
Edhe një herë, z. Pellegrini, faleminderit për mikpritjen tuaj, faleminderit për mirëkuptimin tuaj dhe faleminderit për mbështetjen që na nevojitet kaq shumë në rrugën e vështirë drejt Brukselit.
Jam e bindur se bisedimet e sotme do të inkurajojnë bashkëpunim edhe më të frytshëm dhe gjithëpërfshirës në të ardhmen.
Ju faleminderit.
