Të nderuar bashkëqytetarë,
Më 11 Tetor 1941, kryengritësit maqedonas iu bashkuan frontit demokratik antifashist, të vendosur për të vazhduar rrugën e Ilindenasve drejt fitores dhe lirisë përfundimtare, duke formuar shtetin maqedonas.
Më 11 Tetor 1941, bijtë dhe bijat maqedonase kanë nisur në betejë vendimtare kundër pushtuesve fashistë, duke mbrojtur atdheun e tyre.
Në kohë kur forcat fashiste po marshonin nëpër vendet europiane, populli paqedashës maqedonas nuk ishte vëzhgues i heshtur i së keqes, por pranoi me patriotikë detyrimin për çlirim.
Ideja udhëheqëse e kryengritjes si rezistencë kombëtare ishte aspirata shekullore për një shtet të lirë maqedonas. Kryengritja u shndërrua në një Luftë Çlirimtare Kombëtare, përmes së cilës, me gjakun, vetëmohimin dhe qëndrueshmërinë e heronjve të njohur dhe të panjohur, u hap rruga drejt KAÇKM-së.
11 Tetori nuk është vetëm datë e rëndësishme historike. Paraqet kujtim i paharrueshëm dhe i pashlyeshëm dhe betim i përjetshëm për të ruajtur dhe zhvilluar atdheun. Betimi, megjithatë, nuk do të thotë evokim të kujtimeve, emrave dhe ngjarjeve, por drejtim i jetës shtetërore dhe shoqërore të denjë për sakrificën e tyre.
Kryengritësit e Prilepit dhe Kumanovës, por edhe të gjithë të tjerët, na lanë jo vetëm një faqe të lavdishme nga e kaluara, portrashëgimi se liria fitohet me guxim, se drejtësia kërkon këmbëngulje dhe sakrificë, se një shtet krijohet me punë, nder dhe përgjegjësi. Vepra e tyre heroike na detyron të jemi jo vetëm pasardhës të tyre mirënjohës, por edhe roje dhe mbrojtës të denjë të veprës së tyre të paçmuar.
Sigurisht, kohërat e sotme imponojnë përparësi të tjera, por etja njerëzore për drejtësi, dinjitet dhe një jetë të lirë mbetet gjithmonë si një nevojë themelore.
Momenti historik aktual i trazuar, kompleks dhe konfliktual kërkon që ne të jemi të bashkuar, të pjekur dhe të mençur, si virtyte të domosdoshme në përballimin e sfidave dhe problemeve të reja me të cilat po përballemi jo vetëm ne, por edhe Bashkimi Europian, Europa dhe bota.
Është koha ta trajtojmë shtetin si shtëpi të përbashkët, në të cilën dallimet nuk janë arsye për përçarje, por arsye për të mësuar nga njëri-tjetri, për të kuptuar njëri-tjetrin, për të ndërtuar vetëdijen për të mirën e përbashkët.
Ne duhet të krijojmë shtet ligjor dhe demokratik, por edhe shoqëri civile në të cilën ligjet do të zbatohen për të gjithë, institucionet do t’u shërbejnë të gjithëve dhe dinjiteti njerëzor i të gjithëve do të jetë një vlerë e paprekshme.
Çdo gjeneratë ka provën e vet para historisë. Prova jonë nuk është të rrëfejmë, dhe aq më pak të përsërisim, betejat e paraardhësve tanë, por të ringjallim bëmat e tyre: me dije, në vend të injorancës; me ligj, etikë dhe moral, në vend të arbitraritetit; me unitet, në vend të mosmarrëveshjes; me meritë, në vend të privilegjeve politike, partiake dhe statusore.
Në fund të fundit, u detyrohemi rebelëve dhe partizanëve respekt të merituar për luftën dhe për faktin që na lanë një shtet!
Nga ana tjetër, ne kemi detyrim politik, ekonomik dhe qytetar për të krijuar shtet europian demokratik, ligjor dhe të begatë.
Gëzuar 11 Tetorin – Ditën e Kryengritjes Popullore!
Dr. Gordana Siljanovska Davkova
